چگونه اسپایک را تفسیر کنیم؟


نویسندگان دکتر شیرین کوهپایه ، عاطفه یدالهی، واحد تحقیق و توسعه آزمایشگاه پاتوبیولوژی اریترون

آزمایش خون کرونا IgG (تشخیص سرولوژی) - SARS-CoV-2 IgG

آزمایش خون کرونا IgG (تشخیص سرولوژی) یکی از روش‌های تشخیص اولیه بیماری کووید-۱۹ (COVID-19) است. این آزمایش به عنوان یک ابزار کمکی در جهت بررسی سابقه آلودگی فرد با ویروس کووید ۱۹ نیز درخواست می‌شود. در حال حاضر آزمایش خون کرونا IgG به دلیل قیمت ارزان، دسترسی راحت، مدت زمان کوتاه انجام آزمایش، نمونه‌گیری راحت و عدم نیاز به تجهیزات آزمایشگاهی بسیار تخصصی، به‌عنوان یک روش‌ رایج به‌کار برده می‌شود. انجام آزمایش خون کرونا IgG (تشخیص سرولوژی) به افرادی که سیستم ایمنی آن‌ها دچار اختلال شده است (افراد مبتلا به بیماری‌های خودایمنی یا سرطان) یا مصرف‌کنندگان داروهای سرکوب‌کننده سیستم ایمنی مانند کورتون، پیشنهاد نمی‌شود.

چه زمانی این تست درخواست می‌ شود؟

زمان انجام آزمایش خون کرونا IgG (تشخیص سرولوژی) بر حساسیت نتایج آن تاثیر‌گذار است. به‌طور معمول، آزمایش خون کرونا IgG در افرادی که از زمان بروز علائم اولیه بیماری کرونا در آن‌ها حداقل ۱۰ روز گذشته است (علائمی همچون تب، سرفه خشک، بدن درد، سردرد، ناراحتی‌های گوارشی و . ) و علائم آن‌ها همچنان پایدار مانده است، توصیه می‌شود. بهترین زمان انجام تست خون کرونا IgG (تشخیص سرولوژی) از اواخر هفته دوم تا اواسط هفته سوم پس از بروز علائم اولیه بیماری کرونا یا مواجه فرد با شرایط پرخطر (مانند تماس نزدیک با افراد مبتلا به بیماری کووید ۱۹ بدون رعایت نکات بهداشتی) است.
تولید آنتی بادی IgG در افراد آلوده نرمال از هفته دوم آغاز می‌شود و در اواسط هفته سوم به حداکثر مقدار خود می‌رسد و پس از آن با کمی تنزل، در سطوح قابل تشخیص به روش سرولوژی الایزا برای مدتی در خون باقی می‌ماند. بنابراین در بازه زمانی فوق به دلیل افزایش سطح تولید آنتی بادی IgG، تست سرولوژی آنتی بادی IgG کرونا با حساسیت بالاتری انجام می‌شود. بر این اساس زمان مناسب آزمایش IgG هفته دوم تا سوم بیماری است. در شرایط اپیدمیولوژیک بیماری و در افراد کادر درمان و مراقبین بهداشتی انجام آزمایش IgG کرونا از اواخر هفته اول پس از بروز علائم نیز قابل انجام است.

چه نمونه های برای این تست گرفته میشود؟

نمونه خون از رگ بازو

شرایط لازم برای انجام آزمایش چیست؟

نیاز به آمادگی خاص و ناشتا بودن قبل از آزمایش نیست.

سنجش جذب ایمنی وابسته به آنزیم، الایزا (Enzyme-Linked Immunosorbent Assay, ELISA)

  • ضدعفونی نمودن سطح پوست بیمار در محل نمونه گیری قبل از انجام نمونه‌گیری
  • تهیه نمونه خون از رگ بازو
  • استفاده از لوله‌های مخصوص جدا کننده سرم
  • ثبت مشخصات بیمار به طور صحیح و خوانا بر روی لوله آزمایش هر فرد قبل از انجام نمونه گیری (نام، تاریخ نمونه‌گیری و نوع آزمایش)
  • انتقال نمونه خون به درون لوله‌ها در کوتاه‌ترین زمان ممکن، به آرامی و از کنار لوله آزمایش برای جلوگیری از همولیز و لیپمیک شدن نمونه خون
  • اطمینان از محکم بسته شدن درب لوله‌ها
  • جدا نمودن چگونه اسپایک را تفسیر کنیم؟ سرم خون حداکثر تا ۲ ساعت پس از نمونه‌گیری؛ در صورت طولانی بودن زمان ارسال نمونه خون به آزمایشگاه
  • نگهداری صحیح نمونه‌های سرم در یخچال یا فریزر بر اساس دستورالعمل شرایط نگهداری نمونه
  • اجتناب از فریز کردن نمونه‌های خون
  • انتقال نمونه‌ها به آزمایشگاه در شرایط استاندارد، با بسته‌بندی محکم و در صورت امکان در کنار یخ خشک
  • ناخوانا بودن مشخصات بيمار (نام، تاریخ نمونه‌گیری و نوع آزمایش)
  • عدم تطابق برگه درخواست آزمايش با نوع نمونه و مشخصات آن
  • کافی نبودن حجم نمونه
  • نشت نمونه به خارج از لوله آزمایش
  • هموليز، لیپمیک و یا ایکتریک بودن نمونه (زرد بودن بیش از حد رنگ نمونه به دلیل بالا بودن مقدار بیلی روبین)
  • طولانی شدن زمان ارسال نمونه به آزمایشگاه بدون در نظر گرفتن شرایط نگهداری نمونه
  • نگهداری و انتقال نمونه در شرایط نامناسب

محدوده مرجع در جواب آزمایش خون کرونا IgG، رنج نرمال برای هر فرد سالم را نمایش می‌دهد. مقادیر خارج از این محدوده می‌تواند نشان‌دهنده مشکلات احتمالی و بیماری در فرد باشد. لازم به ذکر است محدوده مرجع در برگه جواب آزمایش آزمایشگاه‌های مختلف ممکن است متفاوت باشد. این تفاوت ناشی از تجهیزات آزمایشگاهی و روش‌های مختلف انجام تست است. لذا حتماً برای تفسیر جواب آزمایش خون کرونا IgG خود با پزشک معالج مشورت کنید.
محدوده مرجع ذکر شده در این سایت بر اساس یک روش آزمایشگاهی استاندارد بوده و صرفاً جهت اطلاع است.

آزمایش آنتی بادی کرونا IgG باید در زمان مناسب انجام شود. نتایج این تست در روزهای اول شروع علائم بیماری یا زمان مواجهه فرد با عوامل پر خطر چندان قابل اعتماد نیست. نتایج آزمایش آنتی بادی کرونا IgG آزمایش باید توسط پزشک متخصص عفونی و با توجه به سوابق بالینی و اجتماعی او تفسیر شود.

تشخیص بالینی احتمالی

پایین‌تر از ۰/۹ (۰/۹ 〉 )

بالاتر از ۱/۱ ( ۱/۱〈 )

  • مثبت شدن نتایج تست خون کرونا سرولوژی و تیتراسیون مثبت آنتی بادی‌های IgG نشان‌دهنده سابقه آلودگی فرد با ویروس SARS-CoV-2 است و نمی‌تواند به تنهایی وجود عفونت فعال یا ناقل بودن او را مشخص نماید. از این رو انجام تست سرولوژی آنتی بادی کرونا IgM و تست مولکولی RT-PCR برای اطمینان از وجود عفونت فعال کووید ۱۹ در فرد پیشنهاد می‌شود
  • تا به امروز شواهدی مبنی بر ایمن شدن افراد بهبود یافته از بیماری کرونا به دست نیامده است و نتایج مثبت تشخیص آنتی بادی IgG در خون نمی‌تواند تایید‌کننده به‌وجود آمدن ایمنی بر علیه این بیماری باشد
  • افزایش سطح آنتی بادی اختصاصی IgG ضد کووید ۱۹ نمی‌تواند تایید‌کننده بهبودی فرد باشد و تنها تحریک و فعال شدن سیستم ایمنی او را برای مقابله با ویروس نشان می‌دهد
  • در مواردی که فرد سابقه ابتلا به عفونت‌های ویروسی دیگر همچون بیماری‌های ناشی از کرونا ویروس‌های انسانی دیگر را داشته باشد (مانند ویروس‌های HCoV-HKU1 ،HCoV-OC43 ،HCoV-NL63 و HCoV-229E)، اختصاصیت تست خون کرونا IgG کاهش‌یافته و امکان گزارش جواب‌های مثبت کاذب به‌دلیل بروز واکنش‌های متقاطع وجود دارد (البته این چگونه اسپایک را تفسیر کنیم؟ موضوع وابسته به نوع کیت مورد استفاده برای سنجش آنتی بادی IgM بر علیه Covid 19 است)
چه چیزهای در این تست بررسی میشوند؟

SARS-CoV-2، عامل ویروسی بیماری حاد تنفسی کووید ۱۹ و یکی از اعضای جدید خانواده کرونا ویروس‌ها است. این ویروس از سوی سازمان بهداشت جهانی کووید-۱۹ نامیده شده است. ویروس‌ کرونا در سطح خود دارای ساختارهای میله‌ای شکل به نام اسپیک (Spike, S) است. اسپیک‌ها از جنس ترکیبات پروتئینی و قندی به نام گلیکوپروتئین (Glycoprotein) هستند و پس از عبور از غشاء لیپیدی ویروس، بر سطح آن قرار می‌گیرند. اسپیک‌ها فاکتور اصلی اتصال ویروس کووید ۱۹ به سلول‌های ریه انسان و ورود به درون آن‌ها است. ترکیبات پروتئینی دیگری نیز در ساختار غشاء (Membrane, M)، پوسته (Envelope, E) و پوشش ماده ژنتیکی (Nucleocapsid, N) ویروس‌های خانواده کرونا وجود دارند. جنس و ساختار این ترکیبات در ویروس کرونا منجر به تحریک سیستم ایمنی انسان می‌شوند که از این رو آنتی‌ژن نامیده شده‌اند. آنتی ژن‌های ویروس SARS-CoV-2 از اهداف اصلی پاسخ‌های سیستم ایمنی افراد آلوده برای از بین بردن ویروس و مقابله با آن هستند.
به‌طور معمول، طحال به‌عنوان بخشی از سیستم ایمنی بدن انسان پس از مواجهه با عوامل عفونی، ترکیبات پروتئینی به نام آنتی بادی (Antibody) یا ایمونوگلوبولین (Immunoglobulin) تولید می‌کند. آنتی بادی‌ها که به آن‌ها پادتن نیز گفته می‌شود، انواع مختلف خونی (IgM و IgG) و ترشحی (IgA) دارند و هر یک به‌طور اختصاصی بر علیه عوامل عفونی مختلفی تولید و ترشح می‌شوند. پس از آلوده شدن فرد با عوامل عفونی، با گذشت زمان، مقدار تولید آنتی بادی‌ها در خون افزایش می‌یابد و قابل شناسایی می‌شود. علاوه بر این، با گذشت زمان نوع آنتی بادی‌ها نیز تغییر می‌کند و از نوعی به نوع دیگر تبدیل می‌شود. در تست‌های سرولوژی کرونا که در جهت تشخیص سابقه ابتلای افراد به بیماری کرونا انجام می‌شود، آنتی بادی‌های اختصاصی IgM و IgG تولید شده علیه آنتی ژن‌های پروتئینی ویروس، مورد ارزیابی قرار می‌گیرند.
به‌طور چگونه اسپایک را تفسیر کنیم؟ معمول پس از مواجهه فرد با ویروس کرونا، اولین آنتی بادی که از روز دوم بر علیه آنتی ژن‌های ویروس به‌صورت اختصاصی تولید می‌شود، IgM است. با گذشت زمان علاوه بر آنکه مقدار آنتی بادی IgM در خون افزایش می‌یابد، آنتی بادی تخصصی‌تر و موثرتری به نام IgG نیز بر علیه ویروس کرونا تولید می‌شود. اگرچه سطح آنتی‌بادی IgM پس از گذشت ۷ هفته در حد غیر قابل شناسایی کاهش می‌یابد، اما آنتی بادی IgG پس از این مدت نیز در سطح قابل تیتر باقی می‌ماند. از این رو برای اطمینان از درستی نتایج حاصل از تست‌های سرولوژی کرونا زمان انجام آن‌ها بسیار حائز اهمیت است. بر اساس دستورالعمل‌های سازمان بهداشت جهانی انجام تست‌های سرولوژیکی کرونا (IgM و IgG) در دو نوبت و در زمان‌های متفاوت (نوبت اول اواخر هفته اول و نوبت دوم در طول هفته‌های دوم تا چهارم پس از بروز علائم بیماری یا مواجهه با عوامل خطر‌ساز) به‌طور همزمان پیشنهاد می‌شود. انجام تست‌های الایزا کرونا در این بازه‌های زمانی حساسیت و اختصاصیت آن‌ها را بالا می‌برد.
در اغلب بیماری‌های عفونی، تشخیص IgG در نمونه خون بیمار نشان‌دهنده پاسخ مناسب سیستم ایمنی در برابر عوامل عفونی، پیشرفت روند بهبودی، و ایمن شدن فرد در برابر ابتلای مجدد به همان بیماری است. در بسیاری از موارد وجود آنتی بادی‌های اختصاصی IgG تا سال‌ها پس از ابتلا فرد به هر یک از بیماری‌های عفونی و گاهاً تا پایان عمر در خون قابل تشخیص هستند (این مسئله در مورد بیماری کرونا هنوز به اثبات نرسیده است). تشخیص IgG در نمونه خون بیمار نه تنها نمی‌تواند نشان‌دهنده به‌وجود آمدن مصونیت در مقابل ابتلای مجدد به بیماری کرونا باشد، بلکه مدت زمان پایداری طولانی مدت آن نیز در خون افراد بهبود یافته همچنان نامشخص باقی مانده است. از این رو نتایج مثبت تست سرولوژیکی الایزا SARS-CoV-2 IgG تنها نشان‌دهنده سابقه آلوده شدن فرد به ویروس SARS-CoV-2 و پاسخ مناسب سیستم ایمنی او برای مقابله با ویروس است.
نتایج مثبت تست‌ سرولوژی IgG در کنار نتایج مثبت تست‌های الایزا SARS-CoV-2 IgM و مولکولی RT-PCR در افراد سالم بدون علامت یا بیمار نشان‌دهنده ناقل بودن آن‌ها است. بر این اساس انجام تست سرولوژی کرونا IgG برای کادر درمان توصیه می‌شود، زیرا با تایید وجود آنتی بادی‌ اختصاصی SARS-CoV-2 IgG در این افراد می‌توان سابقه آلودگی آن‌ها را تشخیص داد. این مسئله در اتخاذ تصمیمات کادر درمان برای جلوگیری از انتشار ناخواسته ویروس کرونا در فضای مراقبت‌های پزشکی بسیار حائز اهمیت است .
نتایج منفی آزمایش خون کرونا IgG نیز با توجه به سوابق بالینی و اجتماعی افراد باید توسط پزشک به دقت مورد بررسی قرار گرفته شوند و نمی‌توانند دلیل قطعی برای آلوده نبودن آن‌ها باشد.
نتایج مطالعات محققان و بررسی‌های بالینی نشان داده است که با استفاده از پلاسمای خون حاوی آنتی بادی‌های اختصاصی IgG کرونا در افراد بهبود یافته از بیماری کرونا، می‌توان افرادی را که در فاز حاد این بیماری هستند را درمان نمود. با این وجود روش پلاسما درمانی در حال بررسی است و می‌تواند برای بیمار عواقب خطرناکی به‌دنبال داشته باشد.

سوالات متداول

چه عواملی بر نتایج آزمایش خون کرونا IgG تاثیر دارند؟

مدت زمان آلودگی فرد به ویروس کووید ۱۹، شدت بیماری کرونا و شرایط سیستم ایمنی بیمار بر نتایج تست‌های سرولوژی تاثیر بسیار دارند.
تفسیر نتایج حاصل از آزمایش خون IgG باید توسط پزشک و با توجه به سوابق پزشکی و اجتماعی فرد صورت گیرد، این موارد عبارتند از:
- سن
- سابقه مواجهه با عوامل عفونی (تماس نزدیک با بیماران مبتلا به کرونا و یا اشیاء و سطوح مشکوک، رفت‌و‌آمد در مراکز آلوده مثل بیمارستان‌ها و یا استفاده از سیستم‌های حمل‌و‌نقل عمومی)
- تاریخچه بالینی فرد از نظر سابقه ابتلا به بیماری‌های زمینه‌ای (به‌خصوص دیابت) و بیماری‌های نقص سیستم ایمنی (سرطان، ایدز و بیماری‌های خود ایمن)
- سابقه مصرف داروهای سرکوب‌کننده سیستم ایمنی (مانند کورتون)
- زمان نمونه‌گیری
- نوع تغذیه

مثبت شدن نتایج تست سرولوژی IgG کرونا در افراد سالم بدون علامت نشان‌دهنده چیست؟

مثبت شدن نتایج تست سرولوژی کرونا IgG در افراد سالم بدون علامت نشان‌دهنده سابقه آلودگی آن‌ها به بیماری کرونا است.
در این افراد انجام تست‌های تکمیلی آنتی بادی IgM کرونا و PCR کرونا برای بررسی وجود عفونت فعال کووید ۱۹ یا ناقل بودن فرد پیشنهاد می‌شود.
در صورت مثبت شدن نتایج تست‌های تکمیلی فوق، این افراد ملزم به رعایت تمامی نکات بهداشتی برای جلوگیری از انتقال ویروس به افراد دیگر هستند.

برای اهدا پلاسما خون در جهت درمان بیماران کرونا چه باید کرد؟

آزمایش خون کرونا IgG نه تنها برای بررسی سابقه آلودگی افراد به ویروس کرونا قابل انجام است، بلکه به عنوان یک تست غربالگری برای شناسایی اهداکنندگان پلاسما به منظور درمان بیماران مبتلا به فرم حاد بیماری کرونا و انجام روش‌های پلاسما درمانی نیز مفید است. سطح آنتی بادی IgG کرونا در افراد بهبود یافته از بیماری کووید با کمک آزمایش خون کرونا IgG مشخص می‌شود و در چگونه اسپایک را تفسیر کنیم؟ صورت قابل قبول این افراد می‌توانند پلاسمای خون خود را اهدا کنند.
وضعیت سلامتی این افراد از نظر ابتلا به بیماری قابل انتقال از طریق خون مانند HIV ،HBV ،HCV و … برای انجام این کار ضروری است.

آیا تشخیص آنتی بادی اختصاصی IgG ضد کووید نشان‌دهنده ایمن شدن طولانی مدت فرد برای بیماری کرونا است؟

خیر. در اغلب بیماری‌های عفونی تشخیص IgG اختصاصی در خون نشان‌دهنده به‌وجود آمدن ایمنی و مصون شدن فرد در برابر بیماری مورد نظر است. در این شرایط تا زمان تشخیص IgG در خون، افراد نسبت به ابتلای مجدد به آن بیماری ایمن هستند. این مسئله در ارتباط با بیماری کرونا هنوز به اثبات نرسیده است.
در ارتباط با مصونیت بیماری کرونا دو مسئله مهم وجود دارد:
۱- مدت زمان دقیق پایداری آنتی بادی IgG اختصاصی ضد کووید در افراد بهبود یافته هنوز به درستی مشخص نشده است.
۲- ویروس کووید-۱۹ تیپ‌های مختلفی دارد و امکان آلوده شدن افراد با انواع مختلف آن‌ها وجود دارد. بر اساس دانش ویروس‌شناسی آلوده شدن به یک سویه از ویروس نمی‌تواند تضمین‌کننده ایمن شدن فرد در برابر ابتلا به سویه‌های دیگر ویروس کووید-۱۹ باشد. بنابراین افراد بهبود یافته همچنان در معرض خطر آلودگی با انواع مختلف ویروس کرونا و ابتلای مجدد به بیماری کرونا قرار دارند.

آیا در هفته اول بروز علائم کرونا می‌توان آزمایش IgG کرونا را انجام داد؟

اگرچه بهترین زمان انجام آزمایش خون کرونا IgG از اواخر هفته دوم تا اواسط هفته سوم است، اما پزشک اغلب این آزمایش را به همراه آزمایش IgM کرونا درخواست می‌دهد. بر اساس نتایج تحقیقات انجام شده در برخی از موارد ممکن است که آنتی بادی IgG قبل و یا همزمان با IgM تولید و قابل شناسایی باشد. بر همین اساس سازمان بهداشت جهانی انجام آزمایش IgG کرونا را همزمان با IgM و در دو نوبت متفاوت پس از بروز علائم توصیه کرده است.

مقدمه ای کوتاه بر علوم اعصاب محاسباتی- قسمت اول

علوم اعصاب محاسباتی تنها حوزه ای است که میتواند به شما در درک چگونگی تفکر و پردازش داده در مغز کمک کند. حتی در حالیکه شما این جمله را میخوانید اعمال زیادی در مغزتان در حال وقوع است که میتوان با مطالعه نرونها آنها را رمزگشایی کرد. هدف نهایی علوم اعصاب محاسباتی توضیح این مساله میباشد که چگونه سیگنالهای الکتریکی و مواد شیمیایی در مغز در جهت تصویر سازی از داده و پردازش آن به کار گرفته میشوند. این حوزه مکانیزمهای بیوفیزیکی محاسبات در مغز را توضیح میدهد و شبیه سازهای مدارهای نورونی و مدلهای یادگیری را بررسی میکند.

نرون عصبی

در این رشته بحث درباره ریاضیات, ترکیبات (permutation) و معادلات شیمیایی که در مغزمان رخ میدهد میباشد. این مقاله در سه قسمت عرضه میگردد. در قسمت اول علوم اعصاب محاسباتی به اختصار توضیح داده میشود که شامل نقش نورونها, آناتومی آنها و مدل هایی میشود که عملکردهای مغز را توضیح میدهند.

در چند دهه اخیر پیشرفتهایی در شبکه های عصبی مشاهده میشود که به طور کامل از علوم اعصاب محاسباتی الهام کرفته اند. الگوریتمها یا مدلهایی که در بسیاری از زمینه ها از جمله شبکه های عصبی و بینایی ماشین مورد استفاده قرار میگیرند از درک نظری علوم اعصاب ناشی شده اند. همه آنچه درباره مغز میدانیم این است که سریع و هوشمند کار میکند, ورودی را از محیط دریافت و در انتهای یک سری فعل و انفعالات شیمیایی راه حل یا خروجی را بدست میدهد.

2. علوم اعصاب

اصطلاح “علوم اعصاب محاسباتی” با نام اریک شوارتز (Eric L. Schwartz) در کنفرانسی در جهت مروری بر این حوزه گره خورد. تا قبل از آن نامهای متفاوتی مانند مدل سازی عصبی, نظریه مغز و شبکه های عصبی به کار گرفته میشدند. بعدها هوبل (Hubel) و ویسل (Wiesel) عملکرد نورونها در شبکیه و قشر ابتدایی بینایی را کشف کردند (به بخش 3 نگاه شود). در ادامه و به همراه رشد قدرت محاسباتی, بسیاری از دانشمندان این حوزه همکاری نزدیکی را با آزمایشگران در جهت آنالیز داده و طراحی مدلهای جدید از پدیده های زیستی آغاز کردند.

علوم اعصاب نظری

علوم اعصاب رویکردهای متفاوتی را از مطالعات مولکولی و سلولی گرفته تا فیزیک شناسی روان (Psychophysics) و روانشناسی در بر میگیرد. هدف علوم اعصاب محاسباتی توضیح چگونگی بکارگیری سیگنالهای الکتریکی و مواد شیمیایی توسط مغز در جهت پردازش و تفسیر اطلاعات است. این رویکرد جدید نیست اما تغییرات اصلی در آن در دهه اخیر رخ داده است. اکنون مغز را بهتر میشناسیم و این به خاطر پیشرفتهایی است که درعلوم اعصاب و توانایی محاسباتی کامپیوتر رخ داده است و امکان شبیه سازی واقع گرایانه تر سیستمهای عصبی را فراهم می آورند و این به نوبه خود به بینش جدیدی از شبکه های عظیم نورونی با استفاده از مطالعه مدلهای ساده شده منجر گشته است.

فهم مغز چالشی است که هر روز تعداد بیشتری از دانشمندان از حوزه های گوناگون را به خود جذب میکند. با وجود اینکه با انفجاری از اکتشافات در مورد ساختار مغز در سطوح سلولی و مولکولی در دهه های اخیر مواجه بوده ایم اما هنوز نمیدانیم که سیستم عصبی چگونه ما را قادر به دیدن, شنیدن, یادگیری, به خاطر آوردن و برنامه ریزی اعمالی خاص میکند. حوزه های بسیاری وابسته به علوم اعصاب محاسباتی وجود دارند که از آن جمله شاخه های زیر را میتوان نام برد:

  • یادگیری عمیق, هوش مصنوعی و یادگیری ماشین
  • روانشناسی
  • علوم پزشکی
  • مدلهای ذهنی
  • آناتومی محاسباتی
  • نظریه اطلاعات

3. آزمایش هوبل و ویسل

این آزمایش را میتوان سرچشمه بینش نورونی نامید که سنگ بنای کاوش در علوم اعصاب محاسباتی است. پروفسور دیوید هوبل و پروفسور تورستن ویسل در ده 1950 آزمایشاتی را ترتیب دادند که در طی آنها فعالیتهای نورونی در شبکیه گربه را در حال نگاه کردن به نور متحرک ثبت میکردند. آنها به مشاهدات هیجان انگیزی در طی آزمایشات رسیدند. از جمله:

  • نورونها تنها در بعضی از حالتهای نوری عمل میکنند و نه همه آنها.
  • فعالیت نورونها وابسته به جهت و مکان خطوط نوری تغییر میکند.

سیگنالهای الکتریکی و شیمیایی ثبت شده از سلولهایی که شبکیه را به قشر بینایی متصل میکنند به صوت مبدل شد. این اصوات در هنگام بازپخش ممتد نبوده بلکه تنها زمانی که نورون عمل میکرد شنیده میشدند. بدین ترتیب اساس چگونگی استخراج اطلاعات از شبکیه مشخص شد که میتواند به توضیح نحوه رمزگذاری این اطلاعات توسط نورونهای قشر ابتدایی بینایی یا V1 کمک کند.

4. سلولهای عصبی, آناتومی و هویت الکتریکی نورونها

برای درک چگونگی عملکرد مغز و اینکه ما چگونه میتوانیم فدنای پیرامونمان را درک کنیم در ابتدا نگاهی به بخش اصلی مغز یا همان نورون می اندازیم. نورونها واحدهای محاسباتی مغز هستند. آنها اشکال مختلفی دارند. از نورونهای قشر بینایی گرفته که هرمی (Pyramidal) هستند تا نورونهای مخچه که به آنها سلولهای پورکینی (Purkinje) میگویند.

ساختار نورونها

نورون از سه بخش اصلی به نام سوما (Soma) یا بدن, دندریتها (Dendrites) و آکسون (Axon) تشکیل شده اند. سوما جسم سلول است. دندریتها پایانه ورودی نورونها و آکسون پایانه خروجی نورون می باشد. بدین ترتیب ورودی ها از طریق دندریتها از آکسون نورون همجوار دریافت میشوند. این ورودی ها باعث تولید یک پتانسیل پس سیناپسی برانگیز (Excitatory Post-Synaptic Potential – EPSP) میشوند که وقتی به صورت ورودی جمعی از نورونها در نظرگرفته شوند باعث تولید پتانسیل عمل (Action Potential) یا اسپایک (Spike) میشوند. تولید اسپایک تنها در صورتی ممکن است که ورودی نورون به یک آستانه خاص برسد.

neuron

جالب است که بدانید نورون را میتوان ظرفی از مایع تعریف کرد که چکه میکند. حال این سوال مطرح است که فعل و انفعالات شیمیایی در نورون چگونه رخ می دهند. این یک مساله اساسی است که بسیاری از آن غافلند. نورونها کاملا در غالب شیمیایی فعالیت میکنند و همین شیمی نورون است که اسپایک و سیناپس را شکل میدهد. ما در اینجا با یونهای سدیم, کلر, پتاسیم و دیگر همکارانشان سر و کار داریم.

محتویات یک نورون در پوششی دوجداره از لیپیدها که از جنس چربی هستند محبوسند. این لایه دو جداره برای یونهایی مانند سدیم, پتاسیم و کلر غیر قابل نفوذ است. در این صورت مواد شیمیایی چگونه بین نورونها منتشر میشوند؟ برای پاسخ باید کانالهای یونی را بشناسیم.

کانالهای یونی

کانالهای یونی امکان انتقال یونها یا به کلامی بهتر گذر از داخل به خارج و برعکس آنها را فراهم میسازد. این مساله باعث ایجاد اختلاف پتانسیل بین محیط داخل و خارج نورون میشود. این اختلاف پتانسیل -70 mv در داخل نسبت به خارج است.

ionic channel

سدیم و کلر در خارج و سدیم و دیگر آنیون های ارگانیک در داخل نورون قرار دارند. برعکس این حالت نیز امکان پذیر است اما غلظت یونی کمتر میشود.

Organic Anion

سوال اینجاست که اختلاف پتانسیل -70 mv از کجا می آید؟ این عدد با پمپ کردن یونها به داخل و خارج نورون یا در واقع بیرون راندن سدیم و وارد شدن پتاسیم امکان پذیر میشود. کانالهای یونی بر اساس نوع دروازه هایشان طبقه بندی میشوند:

  • دروازه ای ولتاژی (Voltage-Gated) – که در آنها احتمال باز بودن کانال بستگی به ولتاژ غشا دارد.
  • دروازه ای شیمیایی (Chemically Gated) – که با اتصال مواد شیمیایی به کانال باز میشوند.
  • دروازه ای مکانیکی (Mechanically Gated) – که اعمال فشار یا کشیدگی باعث باز یا بسته شدن کانال میشود.

Ionic passage

تولید سیگنال در نورون

تولید سیگنال نورونی تعاملی است که میان نورونها در راستای انتقال اطلاعات انجام میشود. کانالهای دروازه ای که در بالا به آنها اشاره شد امکان تولید سیگنال را در روند زیر فراهم می آورند:

  • ابتدا ورودی ها از نورونهای دیگر باعث فعال شدن کانالهای دروازه ای شیمیایی میشوند که در واقع این کانالها گشوده شده و این خود باعث تغییر در پتانسیل محلی غشا میشود.
  • سپس این تغییر پتانسیل باعث بسته یا باز شدن کانالهای دروازه ای ولتاژی میشود که به غیرقطبی کردن (Depolarization) و به تعبیری تغییر مثبت در ولتاژ و یا بیش قطبی کردن (Hyperpolarization) که یک تغییر منفی در ولتاژ است می انجامد. مفهوم دیگر بازقطبی کردن (Repolarization) است که در آن سلول به پتانسیل واقعی خود بازمیگردد.
  • یک دپولاریزیشن که به اندازه کافی قوی باشد به اسپایک یا پتانسیل عمل منتهی میشود. در اینجا در واقع کانالهای دروازه ای ولتاژ برای سدیم باز شده و این یون از خارج به داخل سرازیر میشود و به نوبه خود باعث باز شدن کانالهای دیگر میشود تا زمانی که غیر فعال گردند.
  • هنگامی که کانالهای سدیم به آهستگی شروع به غیر غعال شدن میکنند, خروج یونهای پتاسیم باعث بازیابی پتانسیل غشا و بازشدن کانالهای بیشتر این یون و کاهش اسپایک میشود. در این هنگام به ریپولاریزیشن میرسیم.
  • سپس سلول همگام با باز ماندن کانالهای پتاسیمی منفی تر شده و امکان خروج بیشتر یونهای مثبت را میدهد. در این هنگام به هایپرپولاریزیشن میرسیم.
  • وقتی کانالهای پتاسیم بسته شوند نوبت به عمل پمپ سدیم-پتاسیم میرسد تا حالت استراحت سلول بازیابی شود.
  • بعد از تولید اسپایک در راستای آکسون منتشر میشود.
  • در طول آکسون کانالهای سدیم اول از همه گشوده میشوند و باعث افزایش در پتانسیل عمل میگردند که این خود بسته شدن کانالهای سدیم و باز شدن کانالهای پتاسیم را در پی دارد و به افت در پتانسیل عمل منجر میشود.

در زیر پتانسیل ثبت شده غشا در طول زمان به تصویر کشیده شده است:

Membrane potential

سیگنالها بسیار سریع طول آکسون را طی میکنند و این دو دلیل دارد: اندازه آکسون و پوشش میلین (Myelin Sheath) که ماده ای است محافظ و اجازه تردد یونها را نمیدهد.

Velocity

نقاط رانویه (Node of Ranvier) که در شکل بالا نمایش داده شده است مکانهایی هستند که بین هر کدام از پوششهای میلین واقع شده اند. در سیستم اعصاب محیطی میلین در غشا سلولهای شوان (Schwann) یافت میشود. در حالی که در سیستم اعصاب مرکزی الیگودندروسیتها (Olygodendrocyte) مسولیت محافظت را بر عهده دارند.

لازم به ذکر است که سیستم اعصاب محیطی از عصبها و گانگلیاهایی ساخته شده اند که خارج از مغز و نخاع قرار دارند. سیستم اعصاب مرکزی شامل مغز و نخاع میشود.

هنگامی که پتانسیل عمل طول آکسون را می پیماید احتمال از دست رفتن آن وجود دارد و اینجا است که وجود میلین به کار می آید.

Myelinated vs Unmyelinated Axon

پوشش میلین ظرفیت خازنی نورون را در نواحی تحت پوشش کاهش میدهد. نورون تعداد زیادی یونهای منفی آشفته در طول غشا دارد که نیازمند است در جهت ایجاد تعادل تخلیه شوند بنابراین در دیواره غشا تجمع میکنند تا یونهای مثبت به کار آیند و آشفتگی آنها را بهبود بخشند. در نتیجه لایه ای از یونهای مثبت در بیرون و یونهای منفی در درون شکل میگیرد. پوشش میلین باعث میشود تعداد یونهای منفی کمتری به دیواره بچسبند بنابراین دسترسی آنها به یونهای مثبت کمتر میشود. این بدان معناست که هنگامی که پتانسیل عمل فرا میرسد راحت تر میتواند حالت دپولاریزه (تغییر مثبت در ولتاژ) در نواحی تحت پوشش میلین ایجاد کند و این بدان جهت است که یونهای منفی کمتری در این نواحی وجود دارند. نقاط رانویه کانالهای دروازه ای ولتاژی را در بر میگیرند که مکانی ایده آل برای تجمع یونهای منفی در جهت رسیدن به تعادل هستند. چنین روش پراکندگی پتانسیل عمل همانند جهش سیگنال از نقطه ای به نقطه بعدی است و به اصطلاح “هدایت پرشی” (Saltatory Conduction) نامیده میشود. این پدیده همچنین قادر است شکل موج یک اسپایک را توضیح دهد زیرا تا حد خاصی اوج میگیرد و دوباره کاهش میابد.

5. درک مغز

بعد از شناخت ساختار نورون و اینکه آنها چگونه با ارسال سیگنال و تولید مواد شیمیایی محاسبات انجام میدهند وقت آن است که رفتار مجموعه ای از نورونها را بررسی کرده تا مغز را بهتر درک کنیم. درک مغز همیشه مساله ای اسرارآمیز است زیرا گاهی نمیتوان عکس العمل مغز یا انسان را در بعضی موقعیتها پیشبینی کرد با چگونه اسپایک را تفسیر کنیم؟ وجود اینکه درگیر عملی با قاعده هستند. مغز اطلاعات فراوانی در نورونها و بر اساس نوع عملی که از آن سر میزند ذخیره میکند.. حال پرسش اینجا است که چگونه میتوانیم این اطلاعات را تفسیر کنیم؟

سه مدل محاسباتی برای درک مغز وجود دارند که به توضیح این سه پرسش اساسی میپردازند, “چه, چگونه و چرا”. این مدلها به نام توصیفی (Descriptive) , مکانیستی (Mechanistic) و تفسیری (Interpretative) شناخته میشوند.

مدل توصیفی: این مدل به پرسش “پاسخ نورونی به محرکهای بیرونی چه است؟” پاسخ میدهد. این دسته از مدلها حجم زیادی اطلاعات آزمایشی را مرور کرده و به توصیف آنچه که نورونها و مدارهای نورونی انجام میدهند میپردازد. هرچند آنها ریشه ای نه چندان قوی در یافته های بیوفیزیک, آناتومی و فیزیولوژیک دارند اما هدف اصلیشان توصیف پدیده ها است و نه توضیح آنها. دو مشخصه اصلی مدلهای توصیفی اینها هستند:

  • آنها به دنبال روشهای کیفی در جهت توصیف یک موقعیت یا داده از طریق رمزگذاری نورونی هستند.
  • همچنین سعی دارند دریابند که ما چگونه میتوانیم اطلاعات را از نورونها توسط تکنیکهای رمزگشایی نورونی استخراج کنیم.

مدل مکانیستی: این مدلها به این پرسش پاسخ میدهند که “چگونه سیستمهای عصبی بر اساس آناتومی, فیزیولوژی و مدارهای شناخته شده عمل میکنند. آنها میتوانند پلی میان مدلهای توصیفی و تفسیری باشند. دو پرسش اصلی این دسته عبارتند از:

  • چگونه میتوان رفتار تک نورون را با استفاده از کامپیوتر شبیه سازی کرد؟
  • شبکه ای از نورونها چگونه شبیه سازی میشوند؟

مدلهای تفسیری: این دسته مدلها از قواعد محاسباتی و علوم اطلاعات استفاده میکنند و سعی در کشف معنای رفتاری و شناختی جوانب مختلف عملکرد سیستم عصبی دارند و به پرسش “چرا سیستمهای عصبی به گونه ای خاص عمل میکنند؟” پاسخ میدهند. مدلهای تفسیری توضیح میدهند:

  • چرامغز به گونه ای خاص عمل میکند؟
  • اصول محاسباتی در بستر عملکرد مغز به گونه ای خاص چه هستند؟

ما را دنبال کنید که در بخش بعدی به بررسی “رمزگذاری و رمزگشایی در مغز” میپردازیم.

چگونه اسپایک را تفسیر کنیم؟

امروزه با توجه به شیوع بیماری کرونا در کشور و استفاده از انواع واکسن‌ها، آزمایش‌های سرولوژیک جهت رفع نیازهای تشخیصی موردتوجه قرارگرفته و توسعه‌یافته‌اند. واکنش‌های متقاطع، جهش و تنوع کرونا ویروس‌ها و زمان مناسب سنجش آنتی‌بادی‌ها از چالش‌های آزمایش‌های سرولوژیک کرونا است. بنابراین شناخت دقیق ویروس و انتخاب آزمایش آنتی بادی مناسب از اهمیت زیادی برخوردار است.

ویژگی‌های تشخیصی ویروس عامل بیماری کرونا چیست؟

عامل بیماری کووید-19 یک RNA ویروس تک‌رشته‌ای پوشش‌دار از خانواده کروناویروس ها به نامSevere Acute Respiratotry Syndrome CoronaVirus 2 (SARS-CoV-2)است. تعیین توالی کل ژنوم و بررسی‌های فیلوژنیک نشان می‌دهد که کرونا ویروس عامل بیماری COVID-19 یک بتا کروناویروس است. ساختار مکان ژنی متصل شونده به رسپتور بسیار شبیه این ساختار در ویروس SARS-CoV بوده و هردوی این ویروس‌ها از گیرنده‌ی آنزیم 2 مبدل آنژیوتانسین (ACE2) برای ورود به سلول استفاده می‌کنند.


ژنوم این ویروس توسط یک نوکلئوکپسیدی (که حاوی یک آنتی ژن بسیار ایمونوژن به نام فسفوپروتئین نوکلئوکپسید و یا N Ag می باشد)، پوشانده می شود و این مجموعه داخل یک پوشش لیپوپروتئینی (envelope) قرار می گیرد. این پوشش از سه گروه پروتئین تشکیل شده است: پروتئین غشایی ((membrane protein، پروتئین پوشش (envelope protein) که این دو در viral assemble و یا جور و یا ترکیب کردن ویروس نقش دارند و پروتئین شاخک‌ها (Spike Protein) که در اتصال ویروس به گیرنده‌های سلولی (بخصوص ACE2) نقش مهمی دارد.

پروتئین M (Membrane glycoprotein)

پروتئین M (پروتئین غشایی) دارای دومین انتهای Nاست که روی سطح خارجی پوشش ویروس قرارگرفته و 3 بار دور پوشش تاب‌خورده است به‌طوری‌که انتهای C بلند آن داخل پوشش قرار می‌گیرد. این پروتئین نقش مهمی در گردهمایی قطعات مختلف ویروس بازی می‌کند.


پروتئین N (Nucleocapsid protein)

پروتئین مرکزی SARS-CoV-2 به نام پروتئین N یا پروتئین نوکلئوکپسید است که از اجزای پروتئینی داخل ویروس محسوب می گردد. این پروتئین احتمالا در تنظیم ساخت RNA ویروس دخالت دارد و با پروتئینM هنگام جوانه زدن ویروس همکاری می کند. مناطق شناسایی لنفوسیت های T کشنده نیز روی این پروتئین مشخص شده اند. پروتئین N در بین بتا کرونا ویروس ها از ساختار حفاظت شده ای برخوردار است، لذا بیشتر جهت تشخیص کروناویروس ها مورد استفاده قرار می گیرد.
نکته: درآزمایش واکنش زنجیره ای پلیمراز (PCR) که برای تشخیص کووید 19 انجام می‌شود ، دو ژن N و E از SARS-CoV-2 ملاک قطعی تشخیصSARS-CoV-2 محسوب شده و در صورت شناسایی تنها یکی از این ژن‌ها ، نتیجه غیرقطعی خواهد بود.

پروتئینE ( Envelope protein)

پروتئین کوچک پوشش (E) قسمت انتهای C خود را داخل پوشش قرار داده و سپس دور پوشش تاب می‌خورد و انتهای Nخود را نیز داخل پوشش قرار می‌دهد. عملکرد آن شناخته‌شده نیست اما در ویروس SARS-COV این پروتئین همراه با پروتئین M و N برای تشکیل ساختار ویروسی و آزادسازی آن نقش مهمی دارد.

پروتئین Spike protein) S)

پروتئین Spike) S) از پوشش ویروس بیرون زده است و شکل شبیه تاج را ایجاد می‌کند. این قسمت بسیار گلیکوزیله است و هموترایمری را تشکیل می دهد که اتصال به غشای میزبان را وساطت می کند. آنتی ژن های اصلی محرک خنثی سازی آنتی بادی و همچنین نقاط هدف لنفوسیت های کشنده روی پروتئین S قرار دارد. اکثر واکسن‌های کاندید شده تا به امروز که اطلاعاتشان در دسترس است، باهدف القای تولید آنتی بادی های خنثی‌کننده (neutralizing antibody) در برابر پروتئین (spike) S ویروسی عمل کرده تا از ورود ویروس از طریق گیرنده ACE2 انسانی، جلوگیری کنند.

خود پروتئین S از دو زیر واحد S1 و S2 تشکیل‌شده است که ساب یونیت S1 باعث اتصال ویروس به رسپتورها و ساب یونیت S2 مسئول ترکیب غشاء پوششی ویروس با غشاء سلول میزبان و انتقال ژنوم ویروس به داخل سلول (هم‌جوشی) است. قسمت‌های مختلف از پروتئین S می‌تواند به‌عنوان آنتی ژن عمل کند.
آنتی ژن دامنه اتصال گیرنده و یا receptor-binding domain (RBD) قسمتی از ساب یونیت S1 است که به گیرنده‌های ACE2 در سطح سلول‌های میزبان متصل می‌شود.

آزمایش آنتی بادی یا سرولوژی کرونا

آنتی‌بادی‌ها پروتئین‌هایی هستند که به دنبال ابتلا به کرونا یا تزریق واکسن کرونا در بدن تولید می‌شوند و به ما کمک می‌کند تا با عفونت‌ها مقابله کنیم و از ابتلای مجدد محافظت گردیم. اینکه این حفاظت تا چه میزان و چه مدت ادامه داشته باشد به عوامل زیر بستگی دارد .

اســاس آزمایــش ســرولوژی کرونا بــر پایه اتصــال آنتــی بادی‌ها بــه آنتــی ژن‌های اختصاصی کووید 19 است. حساس‌ترین نشانگرهای سرولوژیکی، توتال‌آنتی‌بادی‌ها هستند. از هفته دوم پس از شروع علائم بیماری، سطح این نشانگرها افزایش می‌یابد. گرچه الایزا IgM و IgG حتی در روز چهارم پس از شروع علائم مثبت هستند، اما سطوح بالاتر در هفته دوم و سوم بیماری مشاهده می‌شوند.
یافته‌های دانشمندان نشان می‌دهد پس از هفته سوم شروع علائم بالینی بیماری، میزان IgM در بدن شروع به کاهش می‌کند و تا هفته پنجم به پایین‌ترین سطح رسیده و در هفته هفتم تقریباً ناپدید می‌شود؛ اما IgG بیش از ۷ هفته در بدن باقی می‌ماند.
آزمایش سنجش آنتی‌بادی IgM و IgG مبتنی بر الایزا، دارای ویژگی بیش از ۹۵٪ برای تشخیص کووید-۱۹ هستند. آزمایش نمونه‌های سرم همراه با PCR اولیه و دو هفته دوم می‌تواند دقت تشخیصی را افزایش دهد. میزان آنتی بادی IgM و IgG اختصاصی در بیماران مبتلابه کووید 19 پس از شروع علائم به‌صورت نمودار زیر است.

انواع آزمایش‌های اختصاصی آنتی بادی کرونا

سه نوع تست آنتی بادی می‌تواند پاسخ سیستم ایمنی بدن را در برابر کرونا بررسی کند.

آنتی بادی ضد اسپایک Anti Spike Ab

پروتئین اسپایک یک پروتئین ترانس ممبرین بزرگ و به‌شدت گلیکوزیله شده است و نقش حیاتی در نفوذ به سلول میزبان و شروع عفونت بازی می‌کند.

آنتی بادی ضد جایگاه اتصال شونده ویروس به سلول میزبان Anti RBD Ab

منطقه RBD نسبت به سایر دومین‌های پروتئین اسپایک بین کرونا ویروس‌ها کمتر حفاظت‌شده و دارای اختصاصیت بالایی است. نگرانی عمده در شناسایی آنتی بادی به هنگام استفاده از RBD به‌جای اسپایک با طول کامل، کاهش احتمالی حساسیت سنجش است. بااین‌حال در یک تحقیق مشاهده شد که بیش از 95 درصد از بیماران مبتلابه SARS-COV-2 ، 9 روز بعد از شروع علائم آنتی بادی ضد RBD را تولید نموده‌اند. آنتی بادی ضد آنتی ژن RBD چند ماه پس از بیماری در سرم بیمار قابل‌شناسایی هستند، بنابراین می‌تواند به‌عنوان هدف اصلی برای آنتی بادی های ضد SARS-COV-2 به کار رود.

نکته: آنتی بادی تولیدشده برعلیه قسمت RBD ویروس SARS-CoV-2 می‌تواند واکنش متقاطع با قسمت RBD ویروس‌هایی نظیر SARS-CoV-1 و MERS-CoV ایجاد کند، ولی از آنجائی که شیوع این ویروس‌ها در حال حاضر بسیار کم است، بنابراین بعید است که چالش تشخیصی ایجاد کند.

آنتی بادی خنثی‌کننده ویروس Neutralizing Ab ( NAb )

یک سری از آنتی‌بادی‌هایی که برعلیه قسمت RBD تولید می‌شود توانایی خنثی کردن اتصال ویروس به رسپتورهای ACE2 در سطح سلول‌های میزبان را دارد که به آن Neutralizing Ab گفته می‌شود و نقش مهمی در ایمنی ناشی از واکسن برعلیه بیماری کووید-19 را دارد .

واکسن‌های کرونا با تولید آنتی‌بادی‌های نوترولیزان از همجوشی بین ویروس و غشای سلولی پیشگیری کرده و به مواد ویروسی اجازه ورود به سلول را نمی‌دهد و به از بین بردن عفونت در مراحل اولیه آن کمک می‌کند. بنابراین، اندازه‌گیری فراوانی این آنتی‌بادی‌ها یکی از پارامترهای کلیدی برای ارزیابی اثرگذاری واکسن‌های کرونا است.

به عبارتی تمام آنتی‌بادی‌های که برعلیه قسمت RBD ایجاد می‌شود ممکن است قابلیت خنثی‌سازی ویروس را نداشته باشد . این آنتی‌بادی‌ها در بررسی اثربخشی (efficacy) واکسن‌ها ازنظر سیستم هومورال نقش مهمی دارند و در حدود 95 تا 98% بیماران مثبت می‌شود .

آزمایش‌های آنتی بادی یا سرولوژی کرونا در چه مواردی استفاده می‌شود؟

شناســایی افرادی اســت که قبلاً به کووید 19 مبتلا شده‌اند

انجام مطالعات اپیدمیولوژیک و شــیوع سر می

شناسایی اهداکنندگان احتمالی پلاسمای خون

ارزیابی پاســخ ایمنی نسـبت به واکسن‌ها

تشـخیص بیماران علامت‌دار یا بدون علامت کرونا که تست RT-PCR شان منفـی است .

چه چگونه اسپایک را تفسیر کنیم؟ زمانی برای انجام آزمایش‌های سرولوژیک کرونا مناسب است؟

یکی از مواردی که موجب می‌شود آزمایش‌های سرولوژیک زیر سؤال قرار گیرند نتایج منفی آن در بیمارانی است که علائم بالینی یا رادیولوژی مثبت دارند . به نظر می‌رسد در بیشتر موارد این نتایج منفی کاذب به دلیل درخواسـت آزمایش در زمان نامناسب (عمدتاً کمتر از یک هفته از شروع بیماری) باشد.

زمان درخواســت و انجام آزمایش‌های سرولوژیک بسیار مهم بوده و اگر از آن‌ها در زمان مناســب اســتفاده نشــود جواب‌های قابل قبولی حاصل نمی‌گردد. سه هفته بعد از شروع علائم بیماری کرونا و دو هفته بعد از تزریق واکسن بهترین زمان انجام تست سرولوژی کرونا است.

تفسیر نتایج آزمایش‌های آنتی بادی کرونا

تفسیر نتایج آزمایش‌ها نیازمند دانش پزشکی است و باید همراه با بررسی علائم بالینی و سوابق پزشکی بیمار باشد و توسط پزشک معالج انجام شود . در صورت دریافت نتیجه منفی آزمایش آنتی بادی، فرد واکسینه شده نباید نگران یا مضطرب باشد زیرا این آزمایش آنتی بادی های واکسن‌های کرونای موجود را که در برابر پروتئین سنبل ویروس ایجادشده‌اند، تشخیص نمی‌دهد .

همچنین نباید نتیجه مثبت آزمایش آنتی‌ بادی کرونا خود را به‌عنوان نشان‌دهنده‌ی سطح خاصی از ایمنی یا مصونیت در برابر عفونت ‌کرونا در نظر بگیرید. زیرا هنوز به‌طور قطعی مشخص نیست که اثر محافظتی واکسن‌های کرونا تا چه مدت در بدن پایدار است. بنابراین با فرض اینکه به‌مرور این محافظت کاهش می‌یابد رعایت پروتکل‌های بهداشتی و افزایش سطح ایمنی بدن بسیار مهم خواهد بود.

منابع:

h ttps://www.news-medical.net/

نویسندگان

دکتر شیرین کوهپایه ، عاطفه یدالهی، واحد تحقیق و توسعه آزمایشگاه پاتوبیولوژی اریترون

5 اندیکاتور کاربردی برای تشخیص روند

مسلماً تجزیه‌ و تحلیل روند ، مهم‌ترین حوزه تجزیه‌ و تحلیل تکنیکال است و برای تعیین روند کلی قیمت، امری کلیدی است. روندها می‌توانند افق‌های زمانی متفاوتی داشته باشند، به همین خاطر در این مقاله به معرفی پرکاربردترین اندیکاتور های تشخیص روند خواهیم پرداخت.

5-trend-indicators-cover.jpg

به‌ طور مثال می‌توان گفت، یک‌ روند صعودی کلی در بازه زمانی هفتگی چگونه اسپایک را تفسیر کنیم؟ می‌تواند شامل روند نزولی روزانه باشد، درحالی‌که در تایم فریم ساعتی در حال افزایش است. تجزیه‌ و تحلیل در چارچوب چندگانه به معامله گران کمک می‌کند تا روند را بهتر درک کنند.

تجزیه‌ و تحلیل روند را می‌توان با استفاده از خطوط روند و با در نظر گرفتن سطوح قیمتی که حمایت و مقاومت سهم را نشان می‌دهند، انجام داد.

معامله گران با تشخیص روند معاملات سعی می‌کند از طریق تجزیه‌ و تحلیل حرکت یک سهم در یک‌ جهت خاص، سود خود را به دست آورند.

همچنین علاوه بر تجزیه‌ و تحلیل، معامله گران باید به مدیریت ریسک و روان‌شناسی معاملات مسلط باشند. اما برخی از استراتژی‌ها امتحان خود را پشت سر گذاشته‌اند و اندیکاتورهایی را به‌عنوان ابزار تحلیل روند در اختیار معامله گرانی که به تحلیل روند شاخص‌ها علاقه‌مند هستند، قرار داده‌اند.

5-trend-indicators-0.jpg

1. میانگین متحرک (Moving Average)

میانگین متحرک یک ابزار تجزیه‌ و تحلیل تکنیکال است که در یک بازه زمانی با استفاده از خط میانگین، می‌توان قیمت را مشخص کرد.

این اندیکاتور بر اساس بازه زمانی مشخص، از میانگین قیمت‌ها به‌ عنوان داده استفاده می‌کند و آن را به صورت یک خط، روی نمودار نشان می‌دهد.

میانگین متحرک در یک بازه زمانی خاص در نظر گرفته می‌شود 10 روز، 20 دقیقه، 30 هفته یا هر بازه زمانی که معامله‌گر انتخاب می‌کند.

برای سرمایه‌گذاران و دنبال‌کنندگان روند بلندمدت، میانگین متحرک ساده 200 روزه، 100 روزه و 50 روزه گزینه‌های مناسبی هستند.

sma-formula-2.jpg

فرمول ساخت مووینگ اوریج در ساده‌ترین حالت به شکل زیر است:

SUM(CLOSE, N)/N

جمع = SUM

تعداد دوره =N

قیمت پایانی = CLOSE

به‌طورکلی، مووینگ اوریجی که از آن در چارت استفاده می‌شود با تایم فریم نسبت مستقیم دارد. برای مثال زمانی که مووینگ اوریج در بازه زمانی 100 روی تایم فریم روزانه تنظیم شود، به معنای داشتن یک میانگین قیمت 100 روزه روی چارت می‌باشد. تصویر زیر نشان‌دهنده مووینگ اوریج ساده 100 روزه روی نماد خساپا است.

trend-simplema-100.jpg

بر اساس فرمول داخلی انواع MA‌ها شامل:

  1. میانگین متحرک ساده Simple Moving Average) SMA)
  2. میانگین متحرک نمایی Exponential Moving Average) EMA)
  3. میانگین متحرک صاف شده Smoothed Moving Average) SMMA)
  4. میانگین متحرک خطی وزنی Linear Weighted Moving Average) LWMA or WMA)

dif-ma-trend-indicators.jpg

روش‌های مختلفی برای استفاده از میانگین متحرک وجود دارد.

روش اول: بررسی زاویه میانگین متحرک است.

اگر قیمت برای مدت‌زمان طولانی، عمدتاً به صورت افقی حرکت کند به این معنا است که قیمت آن روندی ندارد و به‌اصطلاح حالت رنج گفته می‌شود.

محدوده متغیر معاملاتی زمانی اتفاق می‌افتد که برای مدتی اوراق بهادار بین آستانه قیمت‌های بالا و پایین معامله می‌شود.

روش دوم: می‌توان با رسم کراس اور سیگنال خرید یا فروش را دریافت کرد.

زمانی که تقاطع میانگین 50 روزه با نمودار 200 روزه روبه‌بالا باشد، سیگنال خرید و اگر تقاطع میانگین 50 روزه و 200 روزه رو به پایین باشد، سیگنال فروش صادر می‌شود.

بازه‌های زمانی باتوجه‌به استراتژی سیستم معاملاتی قابل اصلاح است.

2. همگرایی و واگرایی MACD

مکدی (Moving Average Convergence Divergence) نوعی اندیکاتور برای نوسان‌گیری است که باگذشت زمان، پیرامون خط مرکزی و محور صفر نوسان می‌کند. این اندیکاتور علاوه بر آنکه اندیکاتور روند نما است، به‌عنوان اندیکاتور نوسانگر مومنتوم نیز استفاده می‌شود. در این

با توجه به اینکه خط مکدی بالای خط صفر قرار می‌گیرد یا در پایین آن، روند مشخص می‌شود.

  • خط مکدی بالای صفر قرار گیرد، احتمالاً روند صعودی خواهد بود.
  • خط مکدی پایین صفر قرار گیرد، احتمالاً روند نزولی خواهد بود.

MACD داری دو خط سریع و کند است. زمانی که خط سریع خط کند را رو به بالا قطع کند، سیگنال خرید صادر و اگر خط سریع خط کند را رو به پایین قطع کند، سیگنال فروش صادر خواهد شد.

macd-indicator-3-trend12269.jpg

3. اندیکاتور آر اس آی RSI

سومین اندیکاتوری که برای تشخیص روند مورد استفاده قرار می‌گیرد اندیکاتور Relative Strength Index) RSI) می‌باشد.

RSI به‌عنوان یک نوسان‌ساز نمایش داده می‌شود و می‌تواند از 0 تا 100 حرکت کند؛ بنابراین حرکت بین صفر تا 100 اطلاعات متفاوتی نسبت به MACD ارائه می‌دهد. در این اندیکاتور دو سطح 30 و 70 بسیار مهم و کاربردی هستند

  • تفسیر و استفاده از RSI این است که مقادیر 70 یا بالاتر نشان می‌دهد که اوراق بهادار بیش از حد خریداری می‌شود (اشباع خرید) یا بیش از حد ارزش‌گذاری می‌شود و ممکن است برای تغییر روند اصلاح قیمت آغاز شود.
  • حرکت RSI به سمت 30 یا کمتر نشان‌دهنده وضعیت بیش از حد فروش (اشباع فروش) است.

rsi-trend-4.jpg

در یک‌روند صعودی قوی، قیمت اغلب برای دوره‌های طولانی‌مدت به 70 و فراتر از آن می‌رسد. برای روندهای نزولی، قیمت می‌تواند برای مدت طولانی در 30 یا کمتر باقی بماند.

در یک‌روند صعودی سیگنال خرید زمانی صادر می‌شود که RSI به پایین 50 می‌رسد و سپس به بالای آن سطح برمی گردد.

اما به‌طورکلی سطوح اشباع خریدوفروش را نمی‌توان به‌عنوان سیگنال در نظر گرفت.

4. اندیکاتور OBV

حجم به‌ خودی‌ خود یک شاخص با ارزش است و حجم موجود (OBV) اطلاعات قابل‌ توجهی از حجم را گرفته و آن را به یک اندیکاتور و با یک خط سیگنال تبدیل می‌کند.

این شاخص فشار تجمعی خریدوفروش را با افزودن حجم در روزهای "مثبت" و کم کردن حجم در روزهای "منفی" اندازه‌گیری می‌کند.

در حالت ایده‌آل، حجم باید روندها را تأیید کند. افزایش قیمت باید با افزایش OBV و کاهش قیمت نیز باید با کاهش OBV همراه باشد.

obv-trend-signal.jpg

تصویر زیر نمونه‌ای از یک سهم را نشان می‌دهد که همراه با OBV روند صعودی دارد. ازآنجاکه OBV نسبت به خط روند خود پایین نیامد، این نشانه خوبی است که قیمت حتی پس از پولبک نیز به روند صعودی خود ادامه می‌دهد.

obv-indicator-trend.jpg

  • اگر OBV در حال افزایش است اما قیمت آن افزایش نمی‌یابد، به‌احتمال زیاد قیمت در آینده از OBV پیروی می‌کند و شروع به افزایش می‌کند.
  • اگر قیمت در حال افزایش است و OBV به صورت تخت یا در حال افت است، ممکن است قیمت حالت رنج باشد.
  • اگر قیمت در حال سقوط است و OBV در حال صاف شدن یا افزایش است، قیمت ممکن است کاهش یابد.
  • اگر OBV در حال افزایش است اما قیمت آن افزایش نمی‌یابد، به‌احتمال زیاد قیمت در آینده از OBV پیروی می‌کند و شروع به افزایش خواهد کرد.

5. باند بولینگر Bollinger Band

باند بولینگر توسط مجموعه‌ای از خطوط روند طراحی شده است که دو انحراف استاندارد (مثبت و منفی) را از میانگین متحرک ساده (SMA) قیمت اوراق بهادار ترسیم می‌کند، اما می‌تواند بر اساس ترجیحات کاربر تنظیم شود.

این اندیکاتور نوسان‌هایی که در سهم به وجود می‌آید را به‌خوبی نشان می‌دهد. برای تنظیمات پیش‌فرض باند بولینگر اکثراً از میانگین متحرک با دوره‌ی زمانی ۲۰ در نمودارهای معاملاتی استفاده می‌شود.

bolinger-band-trend.jpg

باند بولینگر روند مرز حرکت بین سقف و کف قیمت را بر اساس تایم فریم معاملاتی مشخص می‌کند. معامله‌گر به کمک این اندیکاتور می‌تواند از بیشترین و کمترین قیمت سهم آگاه شود.

همچنین برای سنجش نوسان‌های صعودی و نزولی، باند بالا و پایین می‌تواند به معامله گران بسیار کمک کند.

  • هرچه روند قیمت‌ها به باند بالایی نزدیک‌تر شود، بازار بیشتر به حالت اشباع خرید نزدیک می‌شود و هرچه حرکت قیمت به باند پایینی نزدیک‌تر می‌شود، بازار در معرض فشار فروش قرار می‌گیرد.

برای استفاده از باندهای بولینگر 22 قانون برای سیستم معامله‌گری توسط جان بولینگر ارائه شده است.

اندیکاتور تشخیص روند رنج

جمع‌بندی

در این مقاله سعی شد به معرفی پرکاربردترین اندیکاتورهای تشخیص روند پرداخته شود که در تمام تایم فریم‌های معاملاتی مورد استفاده قرار می‌گیرند و معمولاً هر معامله‌گر باتوجه‌به ترجیحات خود متغیرهای موردنیاز را تنظیم می‌کند.

این اندیکاتورها به کمک سایر اندیکاتورها برای تشخیص روند و تعیین نقاط ورود و خروج به معامله گران کمک می‌کنند.

معروف‌ترین اندیکاتورهای تشخیص روند که به آن ها اشاره شد: اندیکاتور میانگین متحرک (Moving Average)، مکدی (MACD)، اندیکاتور آر اس آی (RSI)، اندیکاتور OBV و باند بولینگر (Bollinger Band) می‌باشند.

  • اندیکاتور میانگین متحرک که آن را به‌اختصار (MA) می‌نامند، رفتار روند قیمتی را درگذشته و حال مورد بررسی قرار می‌دهد و نوسانات بازار را به صورت خطی ملایم و صاف روی نمودار نمایش می‌دهد.
  • واگرایی همگرایی میانگین متحرک (MACD) نوعی شاخص نوسانی است که می‌تواند به معامله گران کمک کند تا در کوتاه‌مدت به‌سرعت عمل کنند. میزان جهت، قدرت و شتاب به کمک 3 میانگین متحرک 9،12 و 26 روزه تعیین می‌شود.
  • شاخص قدرت نسبی (RSI) یک شاخص حرکت است که میزان تغییرات قیمت اخیر را برای ارزیابی شرایط خرید اندازه‌گیری می‌کند.
  • شاخص حجم موجود (OBV) فشار تجمعی خریدوفروش را با افزودن حجم در روزهای "بالا" و کسر حجم در روزهای "پایین" اندازه‌گیری می‌کند.

در رابطه با توضیح بیشتر در مورد هریک از اندیکاتورهای تشخیص روند، توصیه می‌شود مقالات آموزشی مربوط به آن ها را مطالعه کنید.

یادگیری معامله با شاخص‌ها می‌تواند یک فرایند پیچیده باشد. اگر شاخص خاصی برای شما جذاب است، در مورد آن بیشتر تحقیق کنید.

مهم‌تر از همه، این ایده خوبی است که قبل از استفاده از اندیکاتورها تحقیق کرده و برای انجام معاملات آن را آزمایش کنید.

چگونه اسپایک را تفسیر کنیم؟

✅خوشبختانه بر خلاف چند ماه پیش که فقط کیت سنجش IGG نوکلوئوکپسید ویروس سارس کوو۲ موجود بود در حال حاضر کیت (پیشتاز) که در دسترس مراکز آزمایشگاهی کشور هست قابلیت اندازه گیری شاخص های مورد نیاز برای پایش ایمنی نسبی متعاقب واکسیناسیون را در مورد همه واکسن ها را داراست.

🤝برخی مراکز بدون دریافت مبلغ اضافی از کیت های اروپایی به عنوان صحت سنجی کیت های ایرانی در کنار کیت پیشتاز جهت کانفرم نتایج استفاده میکنند.

💉در پایش میزان آنتی بادی های متعاقب واکسن شاخص های زیر دارای اهمیت هستند و فارغ از نوع واکسن هدف همه ی پلتفرم ها تحریک تولید همین شاخص هاست پس فرقی ندارد که شما چه واکسنی تزریق کرده اید لذا بایستی این موارد به آزمایشگاه اردر داده شوند Lab : فاکتورهای قابل ارزیابی 👇👇

🚨قبل از در دسترس قرار گرفتن کیت های اسپایک در ایران فقط آنتی بادی کپسول ویروس به صورت سنتی اندازه گیری میشد و در هنوز هم در ریپورت ها بصورت SARS CoV-2 IgG گزارش میشود. اهمیت این شاخص از سایر شاخص های اعلام شده در پایش ایمنی کمتر است ولی همکاران میتوانند این شاخص را در موارد استفاده از واکسن های پلتفرم ویروس غیرفعال (سینوفارم، بهارات، کوویران برکت) هم درخواست نمایند. در این زمینه به نکات ذیل توجه بفرمایید:

💥در حال حاضر با توجه به دامیننت شدن واریانت دلتا توصیه میگردد همکاران کادر درمان در معرض حتما تیتر آنتی بادی خودشان را پایش کنند ولی این توصیه برای افراد عادی جامعه کاربرد ندارد. البته بخاطر داشته باشیم که، قطعا تنها تولید انتی بادی برای حفاظت از عفونت کووید کافی نیست و سیستم ایمنی سلولی بدنبال واکسیناسیون هم اهمیت دارد.



اشتراک گذاری

دیدگاه شما

اولین دیدگاه را شما ارسال نمایید.