انواع سهامداران بازار سرمایه


مزایای مصوبه «سهام ممتاز» برای سهامداران، شرکت‌ها و بازار سرمایه

شهریورماه سال جاری، سازمان بورس و اوراق بهادار مصوبه‌ای را باهدف ایجاد سهام ممتاز در بازار سرمایه ایران، به تصویب رساند. طبق این مصوبه دارندگان سهام ممتاز می‌‌‌توانند در انتخاب هیئت‌مدیره از امتیاز ویژه‌ای (به‌صورت سهامدار ممتاز یا تملک سهام ممتاز) برخوردار باشند. اگرچه پیش از این، سهام ممتاز در بورس‌های خارجی، با ویژگی‌های متعددی ارائه و مورد استفاده قرار گرفته است. اما با توجه به تصویب آن در هیئت‌مدیره سازمان بورس و اوراق بهادار و تأثیر بسزایی که این نوع سهام می‌تواند در نحوه مدیریت و تداوم فعالیت شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس داشته باشد، لازم است تا تمامی زوایای اجرای این مصوبه و زیرساخت‌های موردنیاز آن مورد ارزیابی و توجه ویژه قرار گیرد. در این راستا باهدف ارزیابی این مصوبه و شناخت بیشتر نتایج و آثار احتمالی آن بر بازار سرمایه، گفتگویی با محمدامین قهرمانی مدیر پذیرش بورس اوراق بهادار تهران انجام داده‌ایم که در ادامه می‌خوانید.

سهام ممتاز در بورس‌های بین‌المللی دنیا به‌عنوان یک نوع ابزار معاملاتی ترکیبی (Hybrid) مورد استفاده قرار می‌گیرد. این نوع سهام علاوه بر ویژگی‌های سهام عادی، ویژگی‌های اوراق بدهی را نیز دارد. سهام ممتاز برحسب ویژگی‌هایی که برای آن در نظر گرفته می‌شود، به انواع متعددی تقسیم می‌شود؛ برای مثال برخی از آن‌ها دارای سود نقدی با نرخ ثابت هستند. به‌گونه‌ای که نرخ سود ثابت مشخصی برای آن‌ها در نظر گرفته می‌شود که تا انتهای عمر آن سهم تغییری نمی‌کند.

خیر، ندارد. اگر سود یک سهم که جزو سهام ممتاز دسته‌بندی‌شده، ۵ درصد در نظر گرفته شود، این رقم به‌هیچ‌وجه با نوسانات تورمی و فاکتورهای دیگر بازار و حوزه مالی تغییر نکرده و سرمایه‌گذار و دارنده سهام ممتاز درهرصورت آن مقدار سود وعده داده شده را دریافت خواهد کرد. البته اگر تغییرات تورمی اتفاق بیافتد برای مثال رقم تورم افزایش پیدا کند، با توجه به اینکه نرخ سود سهام ممتاز موردنظر ثابت است، این احتمال وجود دارد که قیمت آن به جهت افزایش نرخ تورم، جذابیت قبل را برای سرمایه‌گذاران نداشته و درنتیجه ارزش آن در تابلوی معاملات با افت مواجه شود؛ اما حتی در این صورت نیز تغییری در نرخ سود تعیین‌شده برای دوره مالی موردنظر رخ نخواهد داد.

در برخی موارد سهام ممتاز قابلیت تجمیع و یا برخی از آن‌ها امکان بازخرید شدن را دارند. برخی از این ‌گونه سهم‌ها، ویژگی‌هایی دارند که مربوط به انحلال شرکت است بدین‌صورت که در زمان انحلال نسبت به سهام عادی ارجحیت دارند. برخی از آن‌ها یا قابلیت بازخرید دارند و یا قابل‌تبدیل به سهام عادی هستند. برخی بدون حق رأی بوده و تنها شامل دریافت سود نقدی با نرخ ثابت می‌شوند.

در برخی موارد وقتی ویژگی سود نقدی را به سهام ممتاز اختصاص می‌دهند، حق رأی دادن درزمینه سود را از سهامدار سهام ممتاز سلب می‌کنند و آن فرد به‌هیچ‌وجه نمی‌تواند راجع به سود نظر دهد و یا برای مثال به سهامداری که سهام ممتاز باقابلیت بازخرید را دارد، گفته می‌شود که برای مثال در یک‌زمان بخصوص می‌تواند سهام را برگرداند.

بله. در بورس‌های بین‌المللی سهام ممتاز به دلیل ویژگی و تفاوت‌هایی که دارد، مانند اوراق بدهی، توسط شرکت‌های رتبه‌بندی اعتباری، ارزیابی و رتبه‌بندی می‌شوند؛ اما معمولاً رتبه اعتباری سهام ممتاز نسبت به اوراق بدهی پایین‌تر است چراکه ازنظر رتبه‌بندی نسبت به اوراق بدهی پرریسک‌تر هستند ولی با توجه به نرخ سودشان نسبت به سهام عادی ریسک کم‌تری دارند.

بنابراین به‌نوعی ازنظر ویژگی‌هایی که برای آن در نظر گرفته می‌شود، حد وسط میان سهام عادی و اوراق بدهی، سهام ممتاز است؟

بله. نرخ سود سهام ممتاز مشخص است ولی با توجه به این‌که قیمت آن‌ها در تابلوی معاملاتی بورس دچار نوسان می‌شود، از این منظر همانند سهام عادی است اما نسبت به اوراق بدهی ریسک بیش‌تری دارد.

همان‌طور که می‌دانید در برخی بازارهای بین‌المللی برخلاف آن‌چه در بازار سرمایه ایران وجود دارد، دوره پرداخت سود نقدی صرفاً سالانه نبوده و امکان تقسیم سود سهام در دوره‌های فصلی نیز وجود دارد. با توجه به این موضوع، زمانی که دوره پرداخت سود نقدی فرامی‌رسد، صرف‌نظر از اینکه سود کل شرکت چه مقدار باشد، سهامدارانی که سهام ممتاز را در اختیاردارند فقط به میزان نرخ ثابت تعیین‌شده برای سهم‌شان، سود دریافت می‌کنند. با این سازوکار، این امکان وجود دارد که در زمان تصمیم‌گیری در خصوص سود قابل‌تقسیم، سهامداران عادی نسبت به سهامداران ممتاز سهم سود بیش‌تری دریافت نمایند. خلاف این هم ممکن است وجود داشته باشد یعنی ممکن است سهامدار عادی از سهامدار ممتاز سود کم‌تری دریافت کند. به‌طورکلی اینکه مجمع چه میزان سود تقسیم کند، تأثیری بر روی سود نقدی دریافتی سهام ممتاز ندارد.

در دنیا یک ویژگی دیگری برای برخی از سهم‌های ممتاز در نظر گرفته‌شده و آن تجمیعی بودن سود سهام است. برای مثال اگر در پایان یک انواع سهامداران بازار سرمایه انواع سهامداران بازار سرمایه سال مالی شرکت زیان‌ده بوده و سود موردنظر به سهامدار سهام ممتاز تعلق نگیرد، این سود به‌اصطلاح ذخیره شده و در دوره‌های آتی پس‌ازآنکه شرکت به سودآوری رسید به سهامداران ممتاز پرداخت خواهد شد.

هدف اصلی از ایجاد سهام ممتاز، فراهم آوردن امکان بهره‌برداری از ابزاری جهت تأمین مالی بود. هدف این بود که سرمایه‌گذاران و سرمایه‌های جدید و بیشتری از این طریق وارد بازار شده و از سوی دیگر بازار نیز از حضور این سرمایه‌گذاران منتفع شود.

البته در حال حاضر تنوع ابزارهای سرمایه‌گذاری بسیار زیاد است و به همین دلیل شاید یک مقدار، نقش سهام ممتاز در دنیا کمرنگ‌تر شده باشد؛ با این وجود در ابتدا هدف از راه‌اندازی سهام ممتاز ایجاد ابزاری ترکیبی با ویژگی‌های سهام عادی و اوراق بدهی و دامنه ریسکی بین این دو ابزار، ایجاد جذابیت بیشتر برای سرمایه‌گذاران و در عین حال کمک به رسالت تأمین مالی در بازار سرمایه بود.

نمی‌توان به‌طورقطع اعلام کرد که موفق بوده یا خیر. واقعیت این است که پس از راه‌اندازی سهام ممتاز، ابزارهای متنوع با جذابیت‌های بیشتری راه‌اندازی شد اما درهرصورت سهام ممتاز در زمان راه‌اندازی، کارکردها و جذابیت‌های زیادی داشته و اینکه در حال حاضر نقشش به نسبت کمرنگ‌تر شده نمی‌تواند ملاکی برای موفق بودن یا نبودن آن در بازارها بوده باشد.

نخستین اشاره به سهام ممتاز در ماده ۳۵ قانون تجارت صورت گرفته است. در این قانون، امکان وجود سهام ممتاز برای شرکت‌ها در نظر گرفته‌شده اما این موضوع منوط است به اینکه در اساسنامه شرکت‌ها اجازه وجود سهام ممتاز ذکرشده باشد. در این ماده‌قانونی همچنین ذکرشده که در مجمع عمومی اختیارات سهامدارانی که سهام ممتاز را در اختیاردارند و دارندگان سهام عادی در همه موارد مساوی است مگر اینکه پیش از آن، موردی به‌عنوان ویژگی متفاوت برای سهام ممتاز در اساسنامه در نظر گرفته‌شده باشد.

بله. با توجه به نیازی که در شرکت‌ها وجود داشت و درخواست‌هایی که برای ورود شرکت‌ها به بورس مطرح می‌شد، سازمان بورس مصوبه‌ای را در خصوص انواع سهامداران بازار سرمایه سهام ممتاز در تاریخ ۲۷ شهریورماه سال جاری با تأکید بر حق رأی و انتخاب هیئت‌مدیره به تصویب رساند. سهام ممتازی که در این مصوبه ذکر شده در مورد حق رأی و انتخاب اعضای هیئت‌مدیره نسبت به سهام عادی متفاوت بوده و در مابقی موارد تفاوتی با سهام عادی ندارد. در این مصوبه دو نوع سازوکار در قالب «سهامدار ممتاز» و «سهام ممتاز» پیش بینی شده است.

در نوع اول، شخصی که «سهامدار ممتاز» است، نسبت به سایر سهامداران دارای امتیاز خاصی است. در این مدل، حداقل ۳۰ درصد از سهام شرکت باید سهام ممتاز باشد و این امتیاز قائم به آن شخص است نه آن سهام و حداکثر آن نیز مشخص نیست اما باید الزامات مربوط به سهام شناور رعایت شود. برای مثال اگر برای سهام یکی از شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس قانون ۱۰ درصدی سهام شناور در نظر گرفته‌شده باشد، ۹۰ درصد آن می‌تواند سهام ممتاز باشد.

نوع دیگر «سهام ممتاز» است. در این قالب، ویژگی ممتاز بودن در انتخاب هیئت‌مدیره، قائم به خود سهم است. برخلاف نوع اول که در آن اگر «سهامدار ممتاز»، سهم خود را در بازار بفروشد آن امتیاز به خریدار منتقل نمی‌شود، در نوع دوم این امتیاز به سهامدار بعدی منتقل شده و خریدار با خرید آن سهم می‌تواند آن امتیاز را نیز در اختیار داشته باشد. در نوع دوم حداقل سهام ممتاز ۳۰ درصد و حداکثر ۵۰ درصد است.

چرا باوجود تمام امتیازاتی که در بورس‌های بین‌المللی برای سهام ممتاز در نظر گرفته می‌شود تا این حد محدود دیده شد؟

سهام ممتاز در بازار سرمایه ایران یک انواع سهامداران بازار سرمایه نوع ابزار جدید است و نیاز است به‌صورت مرحله‌ای اجرا شده و جوانب متعدد آن اعم از نحوه اجرایی شدن، دستورالعمل‌ها و نحوه معاملات مورد ارزیابی قرار گیرد.

البته شاید این موضوع که در قدم اول امتیاز در انتخاب اعضای هیئت‌مدیره، به‌عنوان تنها ویژگی ممتاز تعیین‌شده، ناشی از نیاز بازار بوده و این موضوع از دیگر ویژگی‌ها اهمیت بیشتری برای سهامداران داشته است.

شاید اصلاً یکی از دلایلی که سهام ممتاز در مرحله نخست با این ساختار در حوزه هیئت‌مدیره مصوب شد به همین دلیل بوده است. معمولاً سهامداران حقیقی تعیین‌کننده کرسی هیئت‌مدیره نبوده و برای داشتن این امر باید درصد بالایی از سهام را در تملک خود داشته باشند. بنابراین به نظر نمی‌رسد در این مرحله، سهامداران حقیقی بر روی آن حساسیت خاصی داشته باشند؛ لذا ازآنجاکه در این مصوبه امتیاز انتخاب هیئت‌مدیره به‌عنوان امتیاز ویژه تعیین شد و برای سود نقدی، امتیاز خاصی نسبت به سهامداران عادی در نظر گرفته نشده، منجر به حساس شدن سهامداران حقیقی نخواهد شد.

در واقع موضوعی انتخاب‌شده که به سهامداران خرد لطمه‌ای وارد نکرده و در خصوص دریافت سود نقدی نیز تفاوتی بین سهامداران عادی و ممتاز وجود نخواهد داشت. به نظر می‌رسد این مصوبه متناسب با نیاز و دیدگاه بازار، طراحی و پیش‌بینی شده است. ضمن آن‌که از طریق حفظ مدیریت شرکت‌ها در دست اشخاص صاحب صلاحیت و اهلیت می‌تواند زمینه ادامه سودآوری و بهبود آن را برای سهامداران فراهم نماید.

این مصوبه عطف به ماسبق نمی‌شود و تنها برای شرکت‌های جدیدالورود به بورس و فرابورس بوده و استفاده از آن منوط به صرفه و صلاح شرکت است.

اعطای امتیاز ویژه‌ای در حوزه تعیین هیئت‌مدیره چه لزومی دارد و این امر چه نتایج مثبتی به همراه خواهد داشت؟

همواره این دغدغه برای مدیران شرکت‌هایی که قصد ورود به بورس را دارند وجود دارد که در زمان عرضه اولیه یا پس از آن، ممکن است مدیریت آن شرکت را از دست بدهند.

با توجه به اینکه در این ساختار، شرکت‌ها هم‌زمان با ورود به بازار سرمایه، می‌توانند از طریق سهام ممتاز حق مدیریت خود را بر آن حفظ کنند، به نظر می‌رسد که طراحی این مصوبه با هدف رفع این دغدغه صورت گرفته باشد.

در این روش، سهامداران اصلی شرکت‌ها، می‌توانند مدیریت شرکت را حفظ کرده و در عین حال الزامات مربوط به سهام شناور را رعایت نمایند. در این روش، ورود شرکت‌ها به بورس، هم به نفع بازار سرمایه بوده و هم به نفع مدیریت شرکت چراکه می‌توانند همچنان برنامه‌های مدیریتی خود را دنبال کنند.

با توجه به اینکه همواره یکی از انتقادات به فرایند خصوصی‌سازی شرکت‌ها، عدم توجه مقوله مدیریت و بعضاً انتقال تصمیمات مهم به افراد که با موضوع فعالیت شرکت یا صنعتِ مربوطه آشنایی ندارند بوده است، آیا می‌توان امیدوار بود که بخشی از این دغدغه و خلأ با روش سهام ممتاز برطرف شود؟

بله قطعاً مدیران شرکت‌ها در صورت نیاز می‌توانند با تفویض اختیار، از اراده و نیروی خارج از شرکت بهره‌مند شوند اما درعین‌حال این امکان را نیز دارند که تا مشخص شدن جایگزینی مناسب همچنان مدیریت شرکت را حفظ کنند.

سهام ممتاز از طریق واگذاری سهام به شخص دیگر، راه را برای دریافت کمک‌های مدیریتی افراد و نهادهای دیگر که از صلاحیت و اهلیت لازم برخوردار باشند، هموار کرده و مدیران می‌توانند از این طریق افراد متخصص را در مدیریت و اداره شرکت سهیم کنند اما درعین‌حال درصورتی‌که چنین تیمی نیز وجود نداشته باشد، می‌توانند با حفظ سهام ممتاز برای خود، نقش مدیریتی خود را حفظ کنند.

باید به این نکته توجه داشته باشیم که وقتی یک شرکت راه‌اندازی می‌شود، سابقه و تجربه‌ای در آن مجموعه شکل‌گرفته و یکسری ارتباطات با تلاش و ممارست مدیران شکل‌گرفته است.

اگر قرار باشد پس از ورود به بورس تمامی این تجارب از دست برود و به افرادی که اهل‌فن نیستند سپرده شود، باعث اضمحلال شرکت می‌شود؛ بنابراین باید زمینه‌ای فراهم می‌شد تا اگر انتقال مدیریت شرکت به صلاح نیست، در زمان عرضه‌ی سهم در بورس، تا جایی که امکان دارد، مدیریت حفظ شود.

از سوی دیگر می‌توان این موضوع را از منظر دیگری نیز ارزیابی کرد. برای مثال ممکن است یک شخص علاوه بر سرمایه، دانش و تخصصی را نیز در اختیار داشته و تا زمانی که جایگاه مدیریتی نداشته باشد نتواند از این امکان استفاده کند؛ بنابراین می‌تواند از طریق سهام ممتاز وارد عمل شده و علاوه بر کسب منفعت برای خود، شرکت را نیز از حضور خود منتفع گرداند.

آیا طی این مدت موردی بوده که شرکت درخواست ورود به بورس را داشته باشد، اما نگرانی از تغییر ساختار مدیریتی و به‌تبع آن کاهش عملکرد شرکت مانع عرضه سهام شده باشد؟

بله اخیراً دو شرکت نسبت به عرضه سهامشان در بورس ابراز علاقه‌مندی کردند اما متأسفانه وجود همین دغدغه در بین مدیران شرکت، مانع عرضه سهام آن در بورس شده است. ازاین‌رو انتظار می‌رود با توجه به این مصوبه درخواست‌های بیش‌تری برای ورود به بورس از سوی شرکت‌ها داشته باشیم.

بله. قطعاً استقبال می‌شود. توجه داشته باشید که هر زمان مانعی از سر راه برداشته می‌شود، شرکت‌های بیش‌تری برای ورود به بورس تمایل نشان می‌دهند. در این خصوص نیز اگر چنین دغدغه‌ای مانع حضور شرکت‌ها در بورس بوده، از این ‌پس از بین خواهد رفت. طبیعتاً این موضوع برای بازار نیز مثبت خواهد بود چراکه به بزرگ‌تر شدن آن و تنوع در شرکت‌ها و صنایع مورد سرمایه‌گذاری کمک می‌نماید.

زیرساخت‌هایی که اجرای این مصوبه نیاز دارد، به‌جز مباحث مربوط به قوانین و دستورالعمل‌های اجرایی چیست؟ و کدام‌یک از ارکان بازار باید در این مسیر فعالیت داشته باشند؟

موارد بسیار متعددی نیاز به آماده‌سازی دارد. برای مثال باید این نکته را در نظر داشته باشیم که ازنظر معاملاتی، سهام عادی و ممتاز نمی‌توانند در یک تابلو قرار داشته باشند چراکه ارزش سهام ممتاز یک شرکت، با سهام عادی آن متفاوت است.

با توجه به اینکه در دو مدل ارائه‌شده در مصوبه، دریکی از آن‌ها ویژگیِ ممتازِ سهام، قابل‌انتقال و در دیگری غیرقابل‌انتقال است، بنابراین سامانه معاملات و شرکت سپرده‌گذاری باید به ابزار لازم جهت رصد این موارد مجهز باشند. ازاین‌رو به نظر می‌رسد در حال حاضر اصلی‌ترین دغدغه، فراهم‌سازی همین زیرساخت‌ها است.

اما در حوزه اساسنامه، ۳ طرح برای اساسنامه‌ها، پیشنهاد و اصلاحات لازم بر روی آن‌ها انجام ‌شده و در مرحله تصویب و ابلاغ اساسنامه‌ها قرار دارد. بنابراین آنچه باقی می‌ماند فراهم‌سازی زیرساخت‌ها و دستورالعمل‌ها است که لازم است تمامی ارکان بازار اعم از سازمان بورس و اوراق بهادار، شرکت بورس اوراق بهادار تهران، فرابورس، شرکت مدیریت فناوری و شرکت سپرده‌گذاری برای آماده‌سازی آن تلاش و همکاری لازم را داشته باشند.

به لحاظ نوسانات قیمتی، سهام ممتازی که در مصوبه سازمان بورس و اوراق بهادار پیش‌بینی شده، در مقایسه با سهام عادی تا چه حد تفاوت دارد؟

به‌طورکلی ارزش سهام ممتاز به دلیل نفوذ بیش‌تر در انتخاب اعضای هیئت‌مدیره و به تبع آن مدیریت شرکت، از ارزش متفاوتی نسبت به سهام عادی برخوردار خواهد بود.

در ابتدای گفتگو به موضوع رتبه‌بندی اشاره کردید. ازنظر شما آیا در این مرحله، سهام ممتاز در ایران نیز نیاز به رتبه‌بندی دارد؟

در بورس‌های بین‌المللی با توجه به اینکه سود نقدی ثابت برای سهام ممتاز در نظر گرفته می‌شود، نیاز به انواع سهامداران بازار سرمایه رتبه‌بندی اعتباری دارد اما در مورد مصوبه سازمان بورس، چون نرخ سود ثابت نداریم و در منافع و بازدهی تفاوتی بین سهام عادی و سهام ممتاز وجود ندارد، رتبه‌بندی در این موردنیازی نیست؛ اما اگر در مراحل بعدی ویژگی‌های سهام ممتاز متنوع‌تر شد، طبیعتاً نیازمند رتبه‌بندی خواهند بود ازاین‌رو طی این مدت شرکت‌های رتبه‌بندی فرصت دارند تا خود را برای انجام این فرایند در مورد سهام ممتاز آماده کنند.

به نظر می‌رسد باید ابتدا این مرحله اجرا شده و سپس بررسی شود. خیلی دقیق نمی‌توان گفت اما اگر این امر نتایج مثبت و مناسبی را به همراه داشته و زیرساخت‌ها به‌خوبی ایجاد شود، احتمال اینکه سهام ممتاز با ویژگی‌های دیگری به عنوان یک ابزار جدید ارائه شود، وجود دارد. اما در حال حاضر، مسئله مهم این است که پله اول به‌خوبی برداشته شود.

انواع سهامداران بازار سرمایه

برای قدم گذاشتن در مسیر یک راه پر سود،تنها به یک تصمیم نیاز دارید!

همین حالا آنلاین سرمایه گذاری کن!

مرکز سرمایه گذاری آنلاین امید با دراختیار داشتن بالاترین سود سهام در 6 ماهه اول سال از شما عزیزان دعوت به سرمایه گذاری می نماید.

صندوق های سرمایه گذاری شرکت تامین سرمایه امید

صندوق سرمایه‌گذاری سهامی مشترک نوید انصار

صندوق سرمایه‌گذاری امید انصار

صندوق سرمایه‌گذاری مشترک گنجینه مهر

صندوق سرمایه گذاری مشترک قابل معامله آسمان امید

صندوق سرمایه‌گذاری اختصاصی بازارگردانی امید ایرانیان

صندوق سرمایه گذاری گنجینه امید ایرانیان

صندوق سرمایه گذاری پشتوانه سکه طلای زرافشان امید ایرانیان

صندوق سرمایه‌گذاری بذر امید آفرین

از رویدادهای جاری مطلع باشید.

گزارش هفتگی بازار سرمایه منتهی به تاریخ 1401/08/06

گزارش هفتگی بازار سرمایه منتهی به تاریخ 1401/07/29

فصلنامه مالی و اقتصادی شرکت تأمین سرمایه امید (تابستان 1401)

گزارش هفتگی بازار سرمایه منتهی به تاریخ 1401/07/22

گزارش هفتگی بازار سرمایه منتهی به تاریخ 1401/07/15

خدمات شرکت تامین سرمایه امید

صندوق های سرمایه گذاری

تامین مالی داخلی

خدمات مشاوره مالی

تامین مالی بین المللی

مدیریت دارایی ها

مدیریت ریسک و مهندسی مالی

سرمایه گذاری و بازارگردانی

تأمین مالی جمعی

آموزش سواد مالی در چهارچوب اصول تئوریک و تجربیا بهره‏‌گیری از نیروی متخصص مالی و دارای تحصیلات دانشگاهی

مجموعۀ جامعی از واژگان تخصصی در حوزه‌های مالی اعم از سرمایه‌گذاری، حسابداری، پولی و بانکی

کسانی که به ما اعتماد کرده اند.

اعتماد دوطرفه میان ما و همکارانمان گنج پرسود ما می باشد شما هم به ما بپیوندید.

شرکت گروه سرمایه گذاری امیدشرکت معدنی و صنعتی گل گهرصندوق بازنشستگی کارکنان بانکهاشرکت معدنی و صنعتی چادر ملوشرکت سرمایه گذاری سپهشرکت سیمان هرمزگانشرکت پارس دارو

مجله سرمایه امید

گزارش هفتگی بازار سرمایه منتهی به تاریخ 1401/08/06

گزارش هفتگی بازار سرمایه منتهی به تاریخ 1401/07/29

فصلنامه مالی و اقتصادی شرکت تأمین سرمایه امید (تابستان 1401)

تامین سرمایه امید

برای سرمایه گذاری در کنارتان هستیم

با مشاوران ما تماس بگیرید تا بهترین سرمایه گذاری را به شما پیشنهاد دهند.

شرکت تامین سرمایه نهاد مالی تخصصی است که به ارائه انواع خدمات مالی شامل ارزشگذاری مشاوره، تعهد پذیره نویسی و بازارگردانی و . مبادرت می ورزد، همچنین این شرکت ها به عنوان واسطه بین ناشر اوراق بهادار و عامه سرمایه گذاران فعالیت می کند و می تواند فعالیت های کارگزاری معامله گری بازارگردانی، مشاوره، سبدگردانی، پذیره نویسی، تعهد پذیره نویسی و عاملیت های مشابه را با اخذ مجوز از سازمان انجام دهد.

معرفی انواع اوراق بهادار (سهام عادی)

سهام عادی در اوراق بهادار

سهام عادی (به انگلیسی: Common stock) سندی است که نشان میدهد یک سرمایه گذار، مالک درصد معینی از یک شرکت است، و درصد معینی از سود شرکت، و مزایای دیگری که به سهامداران تعلق می گیرد را دریافت خواهد کرد.

متداول ترین نوع اوراق بهادار در بازار ایران است.

تمام شرکت های سهامی، سهام عادی منتشر انواع سهامداران بازار سرمایه می کنند. سهم عادی اساسی ترین شکل سهام سرمایه می باشد. اگر به موضوع دیگری اشاره نشده باشد، کلمه سهام به تنهایی مفهوم ( سهم عادی ) را می رساند. سهامداران عادی دارای 4 حق اساسی مالکیت سهام هستند، مگر اینکه یکی از این چهار حق مشخصا، از آنها سلب شده باشد. مثلا، بعضی از شرکتها سهم عادی نوع الف را که دارای حق رای می باشد و سهم عادی نوع ب که ممکن است فاقد حق رای باشد را منتشر می نمایند.( به طبقات سهم عادی همچنین ممکن است عنوان سری الف، سری ب، و نظیر آن اطلاق گردد.)

دفتر کل برای هر یک از طبقات سهام عادی، یک حساب جداگانه دارد. در تشریح شرکت سهامی متذکر خواهیم گردید که سهامداران عادی، مالکین واحد تجاری می باشند. سهامداران به نسبت تعداد سهم عادی خود مالک شرکت هستند درنتیجه اگر کسی 1 میلیون سهم از ده میلیون سهم شرکتی را داشته باشد مالک 10 درصد آن است. در قانون بورس ایران محدودیت هایی در مورد سقف مالکیت شرکت توسط افراد حقیقی و حقوقی وجود دارد. همچنین سهامدار به نسبت مالکیت خود در مجمع عمومی شرکت دارای حق رای است.

در کشورهای دیگر، شرکت می تواند سهام عادی منتشر کرده ولی آن را به فروش نرساند. همچنین شرکت قادر به بازخرید سهام خود است. از طرفی رابطه ی مستقیمی بین تعداد سهام منتشره و سرمایه ی ثبت شده شرکت وجود ندارد. تمامی این موارد براساس قوانین ایران ممنوع هستند.

دارندگان سهام عادی، مالکان اصلی شرکت بوده، و از حقوق و مزایای زیر برخوردارند

1- سررسید

سهم عادی از منابع دایمی تأمین مالی است و سررسید ندارد. همچنین شرکت انتشاردهنده سهام عادی الزامی در بازخرید این اوراق ندارد.

2 – مالکیت شرکت

دارندگان سهام عادی مالک شرکت به حساب می آیند. اما از آنجا که دارندگان سهام دیگر مانند سهام ممتاز در دریافت سود و اصل سرمایه شرکت، بر دارندگان سهام عادی حق تقدم دارند، می توان گفت که دارندگان سهم عادی مالک نهایی شرکت هستند. مفهوم این نوع مالکیت این است که صاحبان سهم عادی پذیرای بیشترین ریسک سرمایه گذاری در شرکت هستند. اگر سود سهم کاهش یابد یا شرکت با زیان مواجه شود، قیمت بازاری و ارزش ذاتی سهم عادی کاهش خواهد یافت. همچنین در صورت انحلال شرکت یا فروش کل دارایی های آن، پس از تسویه همه بدهی ها و بازپرداخت حقوق صاحبان سهام ممتاز، حقوق به صاحبان سهم عادی پرداخت می شود.

شرکت سهامی خاص

برابر ماده اول لایحه اصلاح قسمتی از قانون تجارت مصوب ۲۴ اسفندماه ۱۳۴۷ که می گوید: «شرکت سهامی شرکتی است که سرمایه آن به سهام تقسیم‌شده و مسئولیت صاحبان سهام محدود به مبلغ اسمی آن‌ها است».

ماده ۴ لایحه اصلاح قانون تجارت می‌گوید: شرکت سهامی به دو نوع شرکت سهامی عام و شرکت سهامی خاص تقسیم می‌شود.

شرکت سهامی خاص
شرکت‌های سهامی خاص، شرکتی است که تمام سرمایه آن‌ها در موقع تاسیس منحصرا توسط موسسین تامین گردیده است. تعداد سهام‌داران نباید از سه نفر کمتر باشد و عنوان «‌شرکت سهامی خاص»‌ باید قبل از نام شرکت یا بعد از آن بدون فاصله با نام شرکت، به طور روشن و خوانا قید شود.

مدارک شرکت سهامی خاص برای انواع سهامداران بازار سرمایه ثبت:

  • دو برگ اظهارنامه‌ی تکمیل شده‌ی شرکت سهامی خاص و امضا ذیل اظهارنامه توسط کلیه‌ی سهام­داران
  • دو جلد اساسنامه‌ی شرکت سهامی خاص و امضا ذیل تمام صفحات آن توسط کلیه‌ی سهام‌داران
  • دو نسخه صورت جلسه‌ی مجمع عمومی مؤسسین که به امضای سهام‌داران و بازرسین رسیده باشد
  • دو نسخه صورت جلسه‌ی هیأت مدیره که به امضای مدیران منتخب مجمع، رسیده باشد
  • فتوکپی شناسنامه‌ی کلیه‌ی سهام‌داران و بازرسین ( برابر اصل در دادگستری‌)
  • ارائه‌ی گواهی پرداخت حداقل ۳۵% سرمایه‌ی شرکت از بانکی که حساب شرکت در حالِ تأسیس در آنجا باز شده است.

تذکر: درصورتی که مقداری از سرمایه‌ی شرکت، آورده‌ی غیرنقدی باشد ( اموال منقول و غیرمنقول ) ارائه‌ی تقویم نامه‌ی کارشناس رسمی دادگستری، الزامی است و در صورتی که اموال غیرمنقول، جزء سرمایه‌ی شرکت قرار داده شود؛ ارائه‌ی اصل سند مالکیت، ضروری است
۷)ارائه‌ی مجوز در صورت نیاز، بنا به اعلام کارشناس اداره‌ی ثبت شرکت‌ها.
وجه تمایز شرکت سهامی عام و خاص:

وجه تمایز این دو شرکت به این شرح می‌باشد:

  • شرکت سهامی عام برای تامین سرمایه اقدام به پذیره‌نویسی عمومی می‌نماید ولی شرکت سهامی خاص حق مراجعه به عامه را ندارد.
  • امکان صدور اوراق قرضه برای شرکت سهامی عام وجود دارد ولی شرکت سهامی خاص چنین حقی ندارد.
  • نقل و انتقال سهام در شرکت‌های سهامی عام مشروط به موافقت سهامداران نیست، ولی در شرکت سهامی خاص چنین نقل و انتقالی منوط به توافق مدیران یا مجامع عمومی شرکت می تواند باشد.
  • سهام شرکت سهامی عام قابل عرضه در بازار بورس می‌باشد ولی شرکت سهامی خاص چنین اجازه‌ای ندارد.
  • حداقل سرمایه برای تاسیس شرکت سهامی عام ۵۰۰۰۰۰۰ ریال می‌باشد درحالی‌که حداقل سرمایه برای تاسیس شرکت سهامی خاص ۱۰۰۰۰۰۰ ریال می‌باشد.
  • مدیران و سهامداران شرکت سهامی عام حداقل ۵ نفر و شرکت سهامی خاص حداقل ۳ نفر می‌باشد.

اطلاعات تماس

آدرس: میدان صاحب الزمان، خیابان 24 متری انقلاب، خیابان نیستان، پلاک 5

کد پستی: 9618676115
تلفن تماس: 44641952-44641958
پست الکترونیک: [email protected]

انواع روش افزایش سرمایه

در این نوشتار با عنوان ” انواع روش افزایش سرمایه ” به طور کامل انواع افزایش سرمایه در شرکتهای بورسی را بررسی می نماییم.

هر چند انواع روش افزایش سرمایه مطابق مفاد ماده ۱۵۸ اصلاحیه قسمتی از قانون تجارت از سه محل به‌شرح زیر متداول و پرکاربرد است:

– افزایش سرمایه از محل مطالبات و آورده نقدی‌

– افزایش سرمایه از محل سود انباشته و اندوخته‌ها (به‌جز اندوخته قانونی)‌

– افزایش سرمایه از محل مازاد تجدید ارزیابی دارایی‌ها‌

اما با توجه به ابلاغ قانون افزایش سرمایه شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس تهران یا فرابورس ایران از طریق صرف سهام با سلب حق‌تقدم و اجبار این مدل افزایش سرمایه برای دستگاه‌های اجرایی موضوع ماده ۵ قانون مدیریت خدمات کشوری و همچنین لحاظ کردن معافیت مالیاتی تا ۲۰ درصد مبلغ افزایش سرمایه برای تمامی شرکت‌ها، در این نوشتار پس از بررسی مختصری درخصوص نحوه افزایش سرمایه از محل آورده نقدی، مطالبات، سود انباشته، اندوخته و مازاد تجدید ارزیابی دارایی‌ها، به بررسی ابعاد قانونی، مزایا، فرآیند اجرایی و نحوه قیمت‌گذاری افزایش سرمایه از محل صرف سهام با سلب حق‌تقدم خواهیم پرداخت.

انواع روش افزایش سرمایه:

افزایش سرمایه از محل مطالبات و آورده نقدی:

در افزایش سرمایه از محل مطالبات و آورده نقدی، شرکت پس از تهیه گزارش توجیهی، گزارش حسابرس مستقل و بازرس قانونی، دریافت مجوز از سازمان بورس و اوراق بهادار و برگزاری مجمع عمومی فوق‌العاده، اقدام به اختصاص حق‌تقدم برای سهامداران فعلی می‌کند و چنانچه سهامداران از حق‌تقدم خود در مدت پذیره‌نویسی (به‌مدت۶۰ روز که۳۰ روز نیز با درخواست شرکت و موافقت سازمان بورس و اوراق بهادار قابلیت تمدید خواهد داشت) استفاده نکنند، شرکت اقدام به عرضه عمومی حق‌تقدم‌های استفاده نشده (‌به‌مدت۳۰ روز که‌۳۰‌‌روز نیز با درخواست شرکت و موافقت سازمان بورس و اوراق بهادار قابلیت تمدید خواهد داشت) خواهد کرد. آنچه به‌عنوان منابع در اختیار شرکت قرار می‌گیرد مبلغ ۱۰۰۰ ریال به ازای هر حق‌تقدم است.

از اهداف عمده افزایش سرمایه از این محل می‌توان به اجرای پروژه، کاهش مطالبات سهامداران از شرکت و انجام فعالیت‌های سرمایه‌گذاری با توجه به فعالیت شرکت اشاره کرد.

باید توجه داشت که افزایش سرمایه از محل آورده نقدی یا مطالبات و آورده نقدی باعث افزایش نسبت P/E شرکت می‌شود، به‌عبارتی نسبت P/E شرکت بعد از افزایش سرمایه از این محل افزایش می‌یابد (با توجه به قیمت تئوریک).

انواع روش افزایش سرمایه :

افزایش سرمایه از محل سود انباشته و اندوخته‌ها (به‌جز اندوخته قانونی)- سهام جایزه:

افزایش سرمایه از محل سود انباشته عملا تغییر در طبقات حقوق صاحبان سهام شرکت است و منابع جدیدی در اختیار شرکت قرار نمی‌گیرد اما از خروج منابع تحت‌عنوان تقسیم سود نقدی در مجامع جلوگیری می‌کند (بازگشت سرمایه‌گذاری)، در افزایش سرمایه از محل سود انباشته، شرکت پس از تهیه گزارش توجیهی، گزارش حسابرس مستقل و بازرس قانونی، دریافت مجوز از سازمان بورس و اوراق‌بهادار و برگزاری مجمع‌عمومی فوق‌العاده، اقدام به ثبت افزایش سرمایه نزد اداره ثبت شرکت‌ها می‌کند.

از اهداف عمده افزایش سرمایه از این محل می‌توان به جبران مخارج سرمایه‌ای انجام‌شده، عدم تقسیم سود در مجمع عمومی سالیانه (بازگشت سرمایه‌گذاری) و اصلاح ساختار مالی شرکت اشاره کرد. افزایش سرمایه از محل سهام جایزه تغییری در نسبت P/E شرکت قبل و بعد از مجمع عمومی فوق‌العاده ایجاد نخواهد کرد.

انواع روش افزایش سرمایه :

افزایش سرمایه از محل مازاد تجدید ارزیابی دارایی‌ها- سهام جایزه‌:

در افزایش سرمایه از محل مازاد تجدید ارزیابی دارایی‌ها، ابتدا شرکت باید نسبت به تجدید ارزیابی دارایی‌ها توسط کارشناسان مربوط در هر حوزه از دارایی‌ها (مطابق با دستورالعمل سازمان بورس و اوراق بهادار و استانداردهای حسابداری) اقدام کند و پس از تهیه گزارش توجیهی، گزارش حسابرس مستقل و بازرس قانونی، دریافت مجوز از سازمان بورس و اوراق بهادار و برگزاری مجمع عمومی فوق‌العاده، اقدام به ثبت افزایش سرمایه نزد اداره ثبت شرکت‌ها و انتقال مازاد تجدید ارزیابی به سرمایه کند.

در این مدل افزایش سرمایه مانند سود انباشته منابع جدیدی در اختیار شرکت قرار نمی‌گیرد و شرکت صرفا اصلاح ساختار مالی انجام می‌دهد و قیمت دارایی‌های شرکت در صورت وضعیت مالی به‌روز می‌شود. این نوع افزایش سرمایه را نیز می‌توان بازگشت سرمایه‌گذاری دانست که در بلندمدت مانع خروج وجه نقد از شرکت می‌شود که در صورت قیمت‌گذاری صحیح و استفاده مناسب از اصلاح ساختار مالی به‌عمل آمده، برای شرکت‌ها مفید واقع خواهد شد. نحوه محاسبه قیمت تئوریک سهم و اثر نسبت ‌P/E در این حالت مشابه با نحوه افزایش سرمایه از محل سود انباشته و اندوخته است.

انواع روش افزایش سرمایه :

افزایش سرمایه از محل صرف سهام با سلب حق‌تقدم

مطابق با مفاد ماده۱۶۰لایحه قانونی اصلاح قسمتی از قانون تجارت، شرکت می‌تواند سهام جدید را برابر مبلغ اسمی بفروشد یا اینکه مبلغـی عـلاوه بر مبلـغ اسـمی سـهم به‌عنوان اضافه ارزش سهم از خریداران دریافت کند. شرکت می‌تواند عواید حاصله از اضافه ارزش سهم فروخته‌شده را به اندوخته منتقل سازد یا نقدا بین صاحبان سهام سابق تقسیم کند یا در ازای آن سـهام جدیـد بـه صـاحبان سـهام سابق بدهد. افزایش سرمایه با سلب حق‌تقدم یعنی افزایش سرمایه شرکت ناشی از سلب حق‌تقدم از سهامداران فعلی و عرضه عمومی سهام جدید در بورس با رعایت تشریفات لایحه قانونی اصلاح قسمتی از قانون تجارت و مقررات مربوطه.

افزایش سرمایه از محل صرف سهام با سلب حق تقدم

مهدی محمودی-سعید احمدوند/ کارشناسان بازار سرمایهدر بخش نخست این یادداشت که در صفحه ۹ روز پنج‌شنبه ۲۰ آذرماه به چاپ رسید، مروری شد بر انواع افزایش سرمایه در بازار سهام. در این بخش ضمن تشریح افزایش سرمایه از محل صرف سهام با سلب حق تقدم به مزایای این نوع افزایش سرمایه پرداخته می‌شود.

مطابق با مفاد ماده ۱۶۰ لایحه قانونی اصلاح قسمتی از قانون تجارت شرکت می‌تواند سهام جدید را برابر مبلغ اسمی بفروشد یا اینکه مبلغی علاوه بر مبلغ اسمی سهم به‌عنوان اضافه ارزش سهم از خریداران دریافت کند. شرکت می‌تواند عواید حاصله از اضافه ارزش سهم فروخته شده را به اندوخته منتقل سازد یا نقدا بین صاحبان سهام سابق تقسیم کند یا در ازای آن سهام جدید به صاحبان سهام سابق بدهد. افزایش سرمایه با سلب حق‌تقدم یعنی افزایش سرمایه شرکت ناشی از سلب حق تقدم از سهامداران فعلی و عرضه عمومی سهام جدید در بورس با رعایت تشریفات لایحه قانونی اصلاح قسمتی از قانون تجارت و مقررات مربوطه.

مزایای افزایش سرمایه از محل سلب حق تقدم

استفاده از وجه نقد حاصل از افزایش سرمایه در پروژه‌ها و اهداف بلندمدت مورد نظر شرکت: ورود منابع جدید (وجه نقد خالص) به شرکت و مشارکت سهامداران جدید، تعهدی را برای مدیریت شرکت ایجاد می‌کند که وجه نقد حاصل را در پروژه‌هایی که پایداری برای شرکت به همراه دارد، مصرف کند. صرف کردن منابع در مواردی نظیر پرداخت سود سهام، تسویه تسهیلاتی که مشکلات حادی برای شرکت به‌وجود نیاورده، پرداخت مطالبات سهامدار عمده و… تا حد ممکن نباید از اهداف افزایش سرمایه از این محل باشد. افزایش سهام شناور آزاد شرکت: با توجه به اینکه سهام جدید ناشی از افزایش سرمایه در اختیار عموم افراد قرار می‌گیرد بنابراین منجر به افزایش سهام شناور آزاد شرکت خواهد شد. قابل توجه اینکه مطابق با قانون مصوب ۲۹/ ۰۵/ ۱۳۹۹ مجلس شورای اسلامی، حداقل سهام شناور آزاد جهت استفاده از معافیت مالیاتی موضوع ماده ۱۴۳ قانون مالیات‌های مستقیم، از ۲۰ درصد به ۲۵ درصد افزایش یافت.

کاهش فرآیند زمانی افزایش سرمایه: با توجه به حذف دوره پذیره‌نویسی، فرآیند زمانی افزایش سرمایه کاهش می‌یابد و منابع حاصل از افزایش سرمایه زودتر در اختیار شرکت قرار می‌گیرد.

معافیت مالیاتی: مطابق با قانون مصوب ۲۹/ ۰۵/ ۱۳۹۹ مجلس شورای اسلامی، شرکت‌های پذیرفته شده در بورس تهران یا فرابورس ایران و سایر شرکت‌ها که تا پایان مدت اعتبار اجرای قانون برنامه ششم توسعه، نسبت به افزایش سرمایه از طریق صرف سهام با سلب حق تقدم و عرضه عمومی اقدام کنند، در صورت تسلیم مستندات مربوط به ثبت افزایش سرمایه به مرجع ثبت شرکت‌ها تا حداکثر چهارماه پس از پایان سال مالی و ارائه گواهی ثبت افزایش سرمایه به اداره امور مالیاتی مربوطه حداکثر تا سه ماه پس از انقضای مهلت تسلیم اظهارنامه، تا ۲۰ درصد مبلغ افزایش سرمایه مذکور از سود سال مالی قبل آنها، مشمول مالیات به نرخ صفر می‌شود.

اقدامات اجرایی

برای افزایش سرمایه از این محل، شرکت باید اقدامات زیر را انجام دهد:

– تهیه گزارش توجیهی افزایش سرمایه

– اخذ اظهارنظر حسابرس مستقل و بازرس قانونی

– اخذ مجوز از سازمان بورس و اوراق بهادار

– برگزاری مجمع عمومی فوق‌العاده و تصویب افزایش سرمایه (تعیین قیمت فروش سهام ایجاد شده ناشی از افزایش سرمایه و تعیین تکلیف صرف ناشی از فروش سهام جدید)

با توجه به اینکه شرکت تامین سرمایه بانک ملت (سهامی عام) اقدام به افزایش سرمایه از این محل کرده است (افشا شده در تاریخ ۰۶/ ۰۷/ ۱۳۹۹ – در سامانه کدال)، جهت روشن شدن موضوع مورد نظر از اطلاعات واقعی این شرکت به‌عنوان مثال استفاده می‌شود:

سرمایه شرکت قبل از افزایش سرمایه: ۷.۰۰۰ میلیارد ریال

مبلغ افزایش سرمایه: ۴.۰۰۰ میلیارد ریال

درصد افزایش سرمایه: ۵۷ درصد

قیمت تعیین شده در عرضه عمومی: ۸.۰۰۰ریال

تعداد سهام قابل عرضه به عموم: ۵۰۰ میلیون سهم

افزایش سرمایه ناشی از عرضه عمومی: ۴.۰۰۰ میلیارد ریال

صرف سهام ناشی از واگذاری سهام: ۳.۵۰۰ میلیارد ریال (مبلغ مربوط به سهامداران قبلی)

افزایش سرمایه ناشی از صرف سهام: ۳.۵۰۰ میلیارد ریال

تعداد سهام جایزه متعلق به سهامداران قبلی: ۵۰ درصد سهام فعلی، با توجه به اینکه مبلغ صرف سهام معادل ۳.۵۰۰ میلیارد ریال است و سرمایه فعلی شرکت ۷.۰۰۰ میلیارد ریال، بنابراین درصد افزایش سرمایه از محل صرف سهام معادل ۵۰ درصد است.

میزان کاهش مالکیت سهامداران: ۵/ ۴ درصد، مبلغ ۵۰۰ میلیارد ریال ازکل مبلغ سرمایه شرکت (۱۱.۰۰۰ میلیارد ریال) از طریق عموم افراد تامین خواهد شد، به عبارتی مبلغ ۵۰۰ میلیارد ریال سهم سهامداران جدید از کل مبلغ افزایش سرمایه است که منجر به کاهش مالکیت ۵/ ۴ درصدی مالکیت سهامداران قبلی می‌گردد.

قیمت سهام قبل از بسته شدن نماد جهت برگزاری مجمع عمومی فوق العاده افزایش سرمایه: ۱۲.۰۳۰ ریال

قیمت تئوریک بعد از افزایش سرمایه: ۸.۰۱۹ ریال

بر اساس اطلاعات ارائه شده فوق، تغییری در ثروت سهامداران قبل و بعد از مجمع ایجاد نشده است.

افزایش سرمایه از محل صرف سهام با سلب حق تقدم

مهدی محمودی – سعید احمدوندکارشناسان بازار سرمایهدر بخش نخست این یادداشت که در صفحه ۹ روز پنج‌شنبه ۲۰ آذرماه به چاپ رسید، مروری شد بر انواع افزایش سرمایه در بازار سهام. بخش دوم یادداشت نیز شنبه ۲۲ آذرماه به چاپ رسید که ضمن تشریح افزایش سرمایه از محل صرف سهام با سلب حق تقدم به مزایای افزایش سرمایه از محل سلب حق تقدم پرداخت. این یادداشت در ادامه با ارائه چند نکته به جزئیات افزایش سرمایه از این محل خواهد پرداخت.

نکته اول، تعیین قیمت عرضه عمومی سهام ناشی از افزایش سرمایه:

شرکت تصمیم دارد مبلغ ۴هزار میلیارد ریال افزایش سرمایه دهد و این مبلغ از محل فروش سهام به سهامداران بالقوه تامین خواهد شد. بنابراین در مجمع عمومی فوق‌العاده باید نسبت به تعیین تعداد و قیمت فروش سهام جدید تصمیم‌گیری شود، در مجمع عمومی فوق‌العاده شرکت مزبور، رقم ۸هزار ریال بابت قیمت عرضه عمومی سهام مورد تصویب مجمع قرار گرفت. (قیمت تئوریک ۸۰۱۹ ریال بوده و مبلغ ۱۹ ریال تخفیف خرید بر اساس قیمت تئوریک با توجه به اطلاعات در دسترس-قبل از بازگشایی نماد سهام- در نظر گرفته شده است)

قیمت عرضه عمومی مبلغی است که با تصویب مجمع عمومی فوق‌العاده صاحبان سهام شرکت یا هیات‌مدیره شرکت (پس از تفویض مجمع) جهت فروش هر سهم به عموم، تعیین می‌شود، قیمت عرضه عمومی نمی‌تواند کمتر از ارزش اسمی هر سهم باشد، در صورتی که بر اساس تصمیم مجمع عمومی فوق‌العاده، صرف سهام ناشی از افزایش سرمایه در حقوق صاحبان سهام اندوخته شود، قیمت عرضه سهام می‌تواند با اجازه مجمع و بر اساس شرایط بازار و رقابت خریداران به قیمتی بیش از قیمت مجمع صورت گیرد.

قیمت نهایی عرضه عمومی سهام در مجمع عمومی فوق‌العاده صاحبان سهام شرکت یا هیات‌مدیره شرکت (پس از تفویض مجمع) باید با درنظر گرفتن معیارهای کارشناسی و روندهای بازار به گونه‌ای تعیین شود که با احتساب زمان معمول بین تصویب قیمت در مجمع و اجرایی شدن عرضه عمومی، امکان عملی شدن افزایش سرمایه فراهم باشد.

توجه به این مساله حائز اهمیت است که این مبلغ در دوره عرضه عمومی ثابت خواهد بود و سهام جدید ناشی از افزایش سرمایه باید به همین مبلغ به فروش برسد، چنانچه قیمت سهم شرکت در بازار بالاتر از قیمت تعیین شده جهت فروش سهام ناشی از افزایش سرمایه باشد، شرکت هیچ مشکلی برای فروش تعداد سهام جدید ناشی از افزایش سرمایه نخواهد داشت؛ اما چنانچه شرایط بازار به گونه‌ای باشد که در دوره عرضه عمومی سهام جدید، قیمت سهم شرکت در بازار پایین‌تر از قیمت تعیین شده در مجمع باشد، فروش سهام ناشی از افزایش سرمایه دچار مشکل خواهد شد که جهت مرتفع شدن این مشکل دو راه حل پیش‌بینی شده است:

۱- شرکت، متعهد پذیره‌نویس (شخص حقوقی معتبر) را به‌عنوان یکی از مدارک جهت اخذ مجوز از سازمان بورس و اوراق بهادار ارائه می‌کند و در پایان فرآیند عرضه عمومی چنانچه تمامی سهام ناشی از افزایش سرمایه به فروش نرسیده باشد، متعهد پذیره‌نویس موظف است نسبت به خرید سهام باقی‌مانده اقدام کند.

۲- قیمت عرضه عمومی سهام با در نظر گرفتن معیارهای کارشناسی و روندهای بازار محاسبه شود و مدیریت قیمت سهام نیز در طول دوره عرضه عمومی و میزان فروش سهام ناشی از افزایش سرمایه طی روزهای عرضه عمومی با توجه به کشش بازار باید به خوبی انجام شود.

نکته دوم، تعیین تکلیف کردن صرف ناشی از افزایش سرمایه:

در مثال مزبور شرکت نیاز به ۴هزار میلیارد ریال منابع جدید دارد، با توجه به اینکه قیمت فروش سهام ناشی از افزایش سرمایه در مجمع عمومی فوق‌العاده شرکت مبلغ ۸هزار ریال تعیین شده است بنابراین تعداد ۵۰۰ میلیون سهم باید عرضه شود.

با عنایت به اینکه قیمت اسمی هر سهم ۱۰۰۰ ریال است بنابراین به ازای هر سهم مبلغ ۷۰۰۰ ریال و در مجموع مبلغ ۳۵۰۰ میلیارد ریال صرف ناشی از سهام جدید حاصل خواهد شد (۵۰۰ میلیون سهم ضربدر ۷۰۰۰ ریال) مطابق ماده ۱۶۰ اصلاحیه قسمتی از قانون تجارت، سه روش برای تعیین تکلیف صرف سهام وجود دارد:

۱. سهام جایزه برای سهامداران قبلی: در این حالت، مازاد پرداختی بابت فروش سهام جدید در قالب صرف سهام ثبت می‌شود و متناسب با آن سهام جدید بین سهامداران قبلی توزیع می‌شود.

۲. تقسیم به‌صورت نقدی: در این حالت، مازاد پرداختی به‌صورت نقدی بین سهامداران قبلی توزیع می‌شود که البته این روش مطابق با قانون مصوب ۲۹/ ۰۵/ ۱۳۹۹ مجلس شورای اسلامی (تا پایان مدت اعتبار قانون) ممنوع است، به عبارتی توزیع نقدی اندوخته صرف سهام بین صاحبان سهام سابق یا کاهش سرمایه بعد از افزایش سرمایه از طریق صرف سهام با سلب حق تقدم، مگر به موجب احکام قضایی، ممنوع است.

۳. انتقال صرف سهام به اندوخته شرکت: در این حالت، مازاد پرداختی بابت صرف سهام نسبت به ارزش اسمی هر سهم در قالب اندوخته صرف سهام ثبت می‌شود و شرکت می‌تواند برای تامین مالی طرح‌های جاری یا توسعه‌ای خود از آن استفاده کند. در این حالت ابهام درخصوص انتقال ثروت بین سهامداران قبلی و جدید وجود خواهد داشت. (تضاد منافع)

مطابق تبصره ماده ۱۴۳ قانون مالیات‌های مستقیم، در شرکت‌های سهامی پذیرفته شده در بورس/ فرابورس، اندوخته صرف سهام، مشمول مالیات مقطوع به نرخ نیم درصد خواهد بود و به این درآمد مالیات دیگری تعلق نمی‌گیرد. شرکت‌ها مکلفند ظرف ۳۰ روز از تاریخ ثبت افزایش سرمایه آن را به حساب سازمان امور مالیاتی کشور واریز کنند.

با توجه به توضیحات انواع سهامداران بازار سرمایه ارائه شده پیش‌بینی می‌شود در حال حاضر روش اول با توجه به مزیت‌های زیر روش مرسوم تری باشد:

– عدم تغییر در ثروت سهامداران،

– عدم خروج وجه نقد از شرکت (بر خلاف روش دوم)

– عدم پرداخت مالیات (بر خلاف روش سوم)

از لینکهای پایین می توانید مطالب بالا را که در ۳ شماره روزنامه دنیای اقتصاد چاپ شده است دریافت و مطالعه نمایید:



اشتراک گذاری

دیدگاه شما

اولین دیدگاه را شما ارسال نمایید.