بازارمتشکل مرجع کشف قیمت ارز


راه اندازی بازار متشکل ارزی به کجا رسید؟

از دی ماه سال گذشته که اولین قدم جدی برای راه اندازی بازار متشکل ارزی برداشته شد تاکنون، مسئولین چندین بار وعده راه اندازی این بازار را جهت مقابله با تعیین قیمت ارز توسط دلالان یا بازار‌های کشور‌های اطراف داده اند، اما هر بار این وعده‌ها در تاریخ‌های اعلام شده عملی نشده است. آخرین بار وعده راه اندازی این بازار در مرداد ماه سال جاری و همزمان با عید سعید قربان داده شد.

از شهریور ماه سال 1396 تاکنون بازار ارز بارها با نوسانات و تکانه های شدید مواجه شده است و اقتصاد ایران طی چند مرحله دلار بالای 14 هزار تومان را هم تجربه کرده است. آخرین باری که قیمت دلار به بالای 14 هزار تومان رسید، همین اواخر بهمن ماه سال جاری بود و دلالان ارزی توانستند با موج سواری بر روی جلسه اخیر FATF و ورود ایران به فهرست سیاه این نهاد بر آتش قیمت دلار بدمند و نه تنها آن را به بالای 14 هزار تومان برسانند بلکه در آستانه ورود به کانال 16 هزار تومان هم قرار دهند.

به گزارش تابناک اقتصادی، به هر صورت این نوسانات قیمت ارز برای اقتصاد واردات محور ایران چندان مساعد نبوده و نیست. همچنین تعیین نرخ ارز و به خصوص دلار توسط یک عده دلال نیز اصلا به صلاح اقتصاد کشور نبوده و نیست. به همین منظور از زمان روی کار آمدن عبدالناصر همتی رئیس کل بانک مرکزی راهکارهای مختلفی برای مهار و ثبات قیمت دلار پیشنهاد شده است که برخی از آن ها اجرایی و برخی دیگر تاکنون سرانجامی نامشخص داشته اند. از جمله راهکارهایی که سرانجام نامشخصی داشته، می توان به راه اندازی "بازار متشکل ارزی" اشاره کرد.

روزهای پایانی سال فرا رسید اما دلار به وقت تهران تنظیم نشد؛ راه اندازی بازار متشکل ارزی به کجا رسید؟

بحث راه اندازی این بازار در سال های 1391 و 1394 مطرح گردید و سپس در سال 1396 نیز اخباری در این رابطه منتشر شد اما هرگز قدمی برای اجرایی شدن آن برداشته نشد.

در 30 آبان ماه 1397 عبدالناصر همتی رئیس کل بانک مرکزی طی مصاحبه ای با بیان اینکه بازار متشکل ارزی باید شکل بگیرد افزود: در خیابان و کوچه و پس کوچه ها نمی توان این بازار را شکل داد و نباید بازار غیرمتشکل داشته باشیم. رئیس کل بانک مرکزی توضیح داد بازاری که تشکیل خواهد شد، فرصتی می شود برای کسانی که اسکناس ارز و سپس حواله خود را از طریق صرافی ها به بازار عرضه کنند و به پلتفرمی تبدیل خواهد شد که بازار ارز متشکل شود.

با بازار متشکل معاملات ارزی بیشتر آشنا شوید

این بازار، بازاری است که با اهداف از پیش تعیین شده دولت ها از جمله کوتاه کردن دست دلالان بازار ارز و همچنین شفافیت معاملات راه اندازی می شود. بازار متشکل معاملات ارزی در اکثر کشورهای در حال توسعه به طور موفق راه اندازی و اجرایی شده است. مدل کلی بازار به نحوی طراحی شده است که در فاز اول، معاملات نقدی ارز (اسکناس) راه اندازی و سایر روش های معاملات ارزی در مراحل بعد گسترش می یابد. بازار بر اساس دستور العمل های مصوب بانک مرکزی فعالیت خواهد کرد.

یکی از مهم‌ترین اهداف راه ‌اندازی بازار متشکل ارزی تبدیل شدن آن به مرجعی برای کشف نرخ و نرخ‌ گذاری است به گونه ای که بانک مرکزی مرجع تعیین نرخ ارز در کشور شود. بدین صورت که اولین معامله‌ ای که هر روز صبح در بازار متشکل ارزی انجام می ‌شود، نرخ ارز را تعیین کند. به این ترتیب نرخ ارز براساس عرضه و تقاضا تعیین و امکان مداخله در نرخ‌ گذاری از جانب کشورهایی نظیر امارات، عراق و . وجود نخواهد داشت.

وحید شقاقی شهری کارشناس مسائلی اقتصادی در گفتگوی در خردادماه سال جاری با خبرنگار تابناک اقتصادی در این رابطه گفت: بانک مرکزی به دنبال تشکیل بازار متشکل ارزی نیز هست که این موضوع می‌تواند قیمت گذاری ارز را از بازار‌های خارجی به داخل ایران بیاورد و تاثیرگذاری امارات بر بازار ارز ایران را کاهش دهد. مجید شاکری، تحلیلگر مسائل اقتصادی نیز طی مصاحبه‌ای در این زمینه گفت: بازار متشکل ارزی می‌تواند به تدریج نرخ گذاری دلار تهران را از دبی به داخل کشور منتقل کند.

گام هایی برای تشکیل بازار متشکل معاملات ارزی

در 18 دی ماه 1397 بود که در یک هزار و دویست و شصت و چهارمین جلسه شورای پول و اعتبار موضوع "بازار متشکل معاملات ارزی" مطرح و مورد تصویب قرار گرفت.

یک هفته بعد از این جلسه شورای پول و اعتبار یعنی در مورخه 24 دی ماه 1397، جلسه مجمع موسس شرکت بازار متشکل معاملات ارزی به منظور بحث و بررسی راهکارهای عملیاتی کردن این بازار در بانک مرکزی برگزار شد. در این جلسه مجمع موسس مواردی همچون ترکیب سهام موسسان، سرمایه شرکت، اساسنامه و فرآیندها و مکانیزم های عملیاتی کردن بازار متشکل معاملات ارزی، از جمله مباحث فنی و ساختاری را مورد بحث و بررسی قرار دادند.

در مورخه 29 فروردین ماه 1398 نیز اولین جلسه هیات مدیره بازار متشکل ارزی تشکیل شد و در آن محمود شکسته بند به عنوان مدیرعامل و سخنگوی این بازار (شرکت) انتخاب شد. قربانی (کانون صرافان)، یوسف حسن پور، صمد کریمی (مدیر اداره صادرات بانک مرکزی) و امیر هامونی (مدیرعامل شرکت فرابورس) به عنوان دیگر اعضای هیات مدیره این شرکت تعیین شدند.

وعده هایی که برای راه اندازی بازار متشکل ارزی عملی نشد

دوم بهمن ماه 1397 بود که عبدالناصر همتی، رئیس کل بانک مرکزی با حضور در برنامه تیتر امشب به عنوان سومین گفتگوی تلویزیونی خود، از راه اندازی بازار متشکل ارزی ظرف دو هفته آینده (بازارمتشکل مرجع کشف قیمت ارز یعنی ۱۷ بهمن‌ماه ۹۷) خبر داد. اما این بازار در تاریخ مذکور راه اندازی نشد.

در تاریخ 13 اسفند ماه 1397 رئیس کل بانک مرکزی در یک گفتگوی تلویزیونی دیگر، اعلام کرد که مقدمات راه اندازی این بازار فراهم شده اما صلاح بر این است که راه اندازی آن در فروردین ماه سال 98 صورت گیرد.

در 18 فروردین ماه 1398 عبدالناصر همتی در نشستی با اصحاب رسانه، با بیان اینکه یکی از دستورات نخستین جلسه شورای پول و اعتبار، بحث بازار متشکل ارزی است، گفت: روز شنبه (17 فروردین ماه 1398) اعضای هیئت مدیره بازار متشکل ارزی مشخص شدند و با توجه به اینکه کارهای نرم ‌افزاری و سخت‌ افزاری آن زمان می ‌برد، امیدواریم که تا پایان ماه جاری عملیاتی شود.

فروردین ماه هم به پایان رسید و باز هم خبری از راه اندازی بازار متشکل معاملات ارزی نشد. در 15 اردیبهشت ماه 1398 بود که یک مقام آگاه در گفتگو با خبرگزاری فارس اعلام کرد: اگر مشکلی به وجود نیاید، بستر‌های سخت ‌افزاری و نرم ‌افزاری بازار متشکل ارزی تا چند روز آینده تکمیل می ‌شود و هفته آینده این بازار آغاز به کار خواهد کرد.

این وعده راه اندازی بازار متشکل ارزی باز هم محقق نشد تا اینکه در مورخه 5 مرداد ماه سال جاری بود که جلسه ای فی ما بین محمود شکسته بند رییس هیئت مدیره و مدیرعامل بازار متشکل ارزی با رییس کل بانک مرکزی برگزار شد و در این جلسه اعلام شد که این بازار در آستانه عید قربان فعالیت خود را آغاز خواهد کرد.

در حالی که همگان منتظر راه اندازی این بازار بودند، در مورخه 14 مرداد ماه 1398 اعلام شد که آغاز فعالیت بازار متشکل ارزی باز هم به تعویق افتاده است و این بار اعلام شد که زمان راه اندازی این بازار معلوم نیست!

در آذر ماه سال جاری نیز محمود شکسته بند طی مصاحبه ای گفت: همه چیز برای راه‌اندازی این بازار فراهم است و برای افتتاح رسمی آن، منتظر فرمان سیاست‌گذاران هستیم.

وی با بیان اینکه در حال حاضر ۱۲۳ صرافی مجاز بانک مرکزی به این بازار پیوسته‌اند، گفت: بیش از ۸۰ صرافی نیز پرونده خود را در این بازار تکمیل کرده و در حال انجام تست‌های سرد و گرم بازار هستند. به گفته شکسته‌بند، هشت بانک مهم کشور نیز به این بازار پیوسته اند.

چرا بازار متشکل ارزی در نیمه اول سال جاری راه اندازی نشد؟

تابناک اقتصادی در گفتگو با سه کارشناس در آبان ماه سال جاری به این پرسش پاسخ داد. وحید شقاقی شهری عضو هیات علمی دانشگاه خوارزمی و کارشناس مسائل اقتصادی گفت: در نیمه اول سال به دلیل اینکه روند قیمت در بازار ارز نزولی بود بانک مرکزی نخواست که با بازگشایی بازار متشکل ارزی این روند کاهشی را متوقف کند.

عباس آرگون عضو کمیسیون بازار پول و سرمایه اتاق بازرگانی تهران نیز گفت: من علت دقیق تعلل سیاستگذار برای دستور راه اندازی این بازار را نمی دانم اما شاید یکی از دلایل تعلل این باشد که چون بازار ارز چند ماهی است که به یک ثبات نسبی رسیده است و نرخ ارز در بازار آزاد کاهشی بوده سیاستگذار در حال حاضر تمایلی به راه اندازی این بازارمتشکل مرجع کشف قیمت ارز بازار نشان نمی دهد.

لاهوتی رئیس کنفدارسیون صادرات نیز گفت: به نظر می رسد با ساماندهی که در بازار ارز اتفاق افتاده و این بازار به آرامش رسیده است فعلا دولت این بازار را به حالت آماده باش نگه داشته و تمایلی به راه اندازی آن ندارد.

شایان ذکر است که عبدالناصر همتی رئیس‌کل بانک مرکزی نیز طی مصاحبه ای علت تأخیر در راه‌اندازی این بازار را برخی ارزیابی‌ها دانست و اعلام کرد که "این بازار به زودی راه‌اندازی می‌شود، اما باید به من ثابت شود که این بازار مشکلی برای کشور ایجاد نمی‌کند".

در روزهای پایانی سال 98 همچنان منتظر راه اندازی بازار متشکل ارزی

هر چند که طبق گفته کارشناسان شاید دلیل عدم راه اندازی بازار متشکل ارزی در نیمه اول سال جاری ثبات بازار ارز بوده است، اما در نیمه دوم سال جاری بازار ارز شرایط باثباتی را تجربه نکرده است و قیمت دلار دو بار کانال 14 هزار تومان را رد کرده است.

در هر دوی این عبور قیمت دلار از 14 هزار تومان، به اعتراف خود مسئولین بانک مرکزی این دلالان بوده اند که نقش داشته اند. از آنجایی که یکی از اهداف بازار متشکل ارزی مقابله با دلالان و سفته بازی در بازار ارز عنوان شده است، حالا پرسش از بانک مرکزی این است که چرا با توجه به اینکه همه زیرساخت های برای راه اندازی بازار متشکل ارزی فراهم شده، سیاستگذار دستور راه اندازی آن را صادر نمی کند؟

در چند بار گذشته که رئیس کل بانک مرکزی وعده راه اندازی بازار متشکل ارزی را داد، آیا به وی ثابت شده بود که راه اندازی این بازار مشکلی را ایجاد نخواهد کرد؟ اگر ثابت شده بود چرا در موعدهای وعده داده شده این بازار راه اندازی نشد، اگر ثابت شده بود که راه اندازی این بازار مشکل ایجاد می کند چرا خلف وعده کرد؟

هر چند که خبرهای غیررسمی منتشر شده حکایت از آن دارد که برخی صرافی ها معاملات آزمایشی بازار ارز را آغاز کرده اند اما هنوز این خبرها از سوی مسئولین تایید نشده است.

حیدر مستخدمین حسینی، کارشناس امور بانکی نیز طی مصاحبه ای در مورخه 18 اسفند 1398 اعلام کرده است: بازار متشکل ارزی یک پدیده تازه‌ای بوده که شکل گرفته و راه‌اندازی آن هم مقداری زمان می‌برد تا بازیگران اصلی آن بازار مشخص شود و وظایف، قانون‌مندی‌ها و استاندارهای آن نیز تعریف شود. در شرایط فعلی که اقتصاد ما دچار التهاب زیادی است راه‌اندازی این بازار زمان‌بر است.

به هر صورت چند روزی بیشتر به پایان سال 98 باقی نمانده است و با توجه به زمان بر بودن راه اندازی این بازار از دیدگاه کارشناسان احتمالاً راه اندازی رسمی این بازار به سال 99 موکول شود.

نرخ مشخصی برای ارز «بازار متشکل ارزی» اعلام نشده است

بانک مرکزی ضمن رد هرگونه نرخ از پیش تعیین شده برای بازار متشکل ارزی، اعلام کرد: برخی سایت‌های خبری با اعلام شروع به کار بازار متشکل ارزی از روز شنبه ۲۹ تیر ۹۸، با معرفی یک نرخ مشخص ارز، اخبار نادرستی را منتشر کرده‌اند.

نرخ مشخصی برای ارز «بازار متشکل ارزی» اعلام نشده است

به نقل از روابط عمومی بانك مركزی ، این بانک ضمن رد هرگونه نرخ ارز از پیش تعیین شده اعلامی در‌ بازار متشکل ارزی، اعلام کرد: این بازار در حال اتمام مراحل نهایی برای شروع به کار است که به موقع اطلاع رسانی خواهد شد.طبق اعلام بانک مرکزی از ویژگی‌های این بازار، کشف قیمت ارز توسط عرضه و تقاضای ارز خواهد بود؛ هر نوع خبر مرجع به ویژه در مورد ارز، فقط از طریق سایت بانک مرکزی به نشانی cbi.ir قابل استناد است.

برخی سایت‌ها و کانال‌‌های خبری، از راه‌اندازی بازار متشکل ارزی از شنبه پیش‌رو خبر داده بودند.

پس از نوساناتی که سال گذشته در بازار ارز رخ داد، بانک مرکزی عمده تمرکز خود را بر کنترل این بازار و ایجاد ثبات در آن گذاشت و پس ارز روی کار آمدن عبدالناصر همتی رئیس‌کل بانک مرکزی، اعلام شد قرار است بازار متشکل ارزی راه‌اندازی شود.

این بازار قرار بود از ابتدای سال جاری راه‌اندازی شود، اما هنوز این اتفاق نیفتاده است. در آخرین اظهارنظر رئیس‌کل بانک مرکزی، همتی علت تأخیر آن را برخی ارزیابی‌ها دانسته و اعلام کرده است: «این بازار به‌زودی راه‌اندازی می‌شود اما باید به من ثابت شود که این بازار مشکلی برای کشور ایجاد نمی‌کند.»

کشف میلیاردی ارز قاچاق در فرودگاه امام

کشف میلیاردی ارز قاچاق در فرودگاه امام

گلدمگ: جانشین پلیس فرودگاه‌های پلیس پیشگیری ناجا از دستگیری یک قاچاقچی ارز در فرودگاه امام(ره) خبر داد.

سرهنگ حکمت‌الله سیمی جانشین پلیس فرودگاه‌های پلیس پیشگیری ناجا گفت: در فرودگاه امام خمینی(ره)، حین کنترل مسافران خروجی به مقصد دوحه، 117 هزار یورو به ارزش 35 میلیارد و 100 میلیون ریال که فاقد هرگونه مدارک مثبته بود، کشف شد.

سرهنگ سیمی افزود: علیرغم اطلاع رسانی گسترده در خصوص میزان ارز مسافری مجاز از طریق رسانه‌ها و برخورد بدون اغماض پلیس با افراد سودجو، متاسفانه برخی از افراد فرصت‌طلب اقدام به خروج غیرقانونی ارز از کشور می کنند که پلیس فرودگاه‌های پلیس پیشگیری ناجا با استقرار در تمامی گلوگاه‌های خروجی با هرگونه قاچاق ارز با قاطعیت برخورد خواهد کرد.

وی با بیان اینکه پرونده ای در خصوص متهم دستگیرشده تشکیل شد که به همراه ارزهای قاچاق مکشوفه برای سیر مراحل قانونی تحویل مراجع قضائی شد، خاطرنشان کرد: برابر قوانین جاری کشور میزان ارز مجاز برای هر یک از مسافران خروجی، حداکثر معادل 5 هزار یورو است که مازاد بر این مبلغ قاچاق محسوب می‌شود و ضمن ممانعت از پرواز صاحبان ارز، این افراد برای تعیین تکلیف به مراجع قضائی معرفی می‌شوند.

توصیه پژوهشکده پولی و بانکی برای تشکیل بازار آتی ارز در بورس کالا

ارز

پژوهشکده پولی و بانکی در گزارش جدید خود به الزامات تشکیل بازار آتی ارز به منظور پوشش ریسک نرخ ارز در ایران پرداخت که در این گزارش، بورس کالای ایران با توجه به تجربه و چهارچوب مقرراتی مشخص در رابطه با تشکیل بازار مشتقات بر روی سایر دارایی‌های پایه (مانند سکه بهار آزادی یا زعفران) به عنوان بستر تشکیل بازار رسمی معاملات آتی ارز معرفی شده است. در این گزارش آمده است که به نظر می‌رسد زیرساخت‌های راه‌اندازی بازار آتی ارز تا حدی در بورس کالا فراهم باشد و در صورت هماهنگی میان بانک مرکزی و ارکان بازار سرمایه می‌تواند، امید داشت تا معاملات آتی ارز از این طریق به شکل شفاف‌تر عملیاتی شود.

به گزارش «کالاخبر»؛ قرارداد آتی ارز، تعهدی دو طرفه است که بر اساس آن مقدار مشخصی از یک پول پایه (پول خارجی) به نرخ معاوضه مشخص در تاریخ سررسید مشخص، با پول دیگر (معمولا پول داخلی)، معاوضه می‌شود. عمده معاملات مشتقات ارزی در سررسید کوتاه‌مدت انجام می‌شود. برای بیشتر ارزهای مهم بازار پیمان آتی ارز (به صورت خارج از بورس) بسیار نقدشونده با سررسیدهای یک تا شش ماه بیشتر رایج است و در موارد معدودی سررسیدهای سه تا پنج سال نیز برای آنها وجود دارد. سررسید کمتر از یک ماه برای مشتقات ارزی و نیز سایر مشتقات در بورس های متشکل مرسوم نیست، ولی در بازار خارج از بورس سررسیدهای کمتر از یک ماه نیز وجود دارد.

امروزه در کنار مشکلات موجود برای بازار نقدی ارز، نبود یک بازار متشکل برای مشتقات ارزی از جمله قرارداد آتی در داخل کشور هزینه‌های گوناگونی برای سیاست‌گذاران، تولیدکنندگان و سرمایه‌گذاران ایجاد کرده است. وجود بازار مشتقات ارزی می‌تواند دستکم بخشی از ریسک‌های قیمتی ارز را پوشش دهد و افقی ولو کوتاه‌مدت برای فعالان اقتصادی فراهم کند. با وجود ابلاغ آیین‌نامه اجرایی معاملات آتی ارز-ریال در ۲۹تیر ۱۳۸۹ به منظور پوشش نوسان نرخ ارز برای صادرکنندگان، به دلیل مسائلی از قبیل غیررقابتی بودن نرخ تعیین‌شده برای ارز از سوی بانک، تحمیل کارمزدهای قابل توجه به دو طرف، وجود سررسید حداقل یک ماه و حداکثر دوازده ماه، هزینه‌های جانبی تعهد پیمان‌های آتی، امکان عقد پیمان تنها برای بنگاه‌های بزرگ و نبود وجود بازار ثانوی برای خرید و فروش این پیمان و وجود ریسک اعتباری در اتاق پایاپای، زمینه تشکیل بازار آتی ارز به شکل منسجم فراهم نشده است.

در سال های اخیر بازاری غیررسمی در اقتصاد کشور تشکیل شده است که به «بازار معاملات فردایی ارز» مشهور است. در این بازار ذینفعان بازار ارز در پایان روز معاملاتی، در رابطه با قیمت ارز در روز بازارمتشکل مرجع کشف قیمت ارز آینده وارد معامله می‌شوند و بر اساس پیش‌بینی‌هایی که از نرخ ارز در روزهای آینده دارند، تعهدات دوطرف را بر عهده می‌گیرند؛ برآوردها نشان می‌دهد در حال حاضر روزانه حدود ۱۰۰میلیون دلار معامله در بازار آزاد ارز انجام می‌شود که حدود ۷۰میلیون دلار آن مربوط به بازار معاملات فردایی است. با توجه به مشکلات مختلفی که این بازار از جهاتی همچون نبود شفافیت، شبهه‌دار بودن معاملات و مانند آن دارد، تشکیل بازار آتی ارز به شکل منسجم و رسمی می‌تواند ضمن برطرف کردن این مشکلات، منافعی را نیز برای ذینفعان مختلف از جمله سیاستگذار پولی، تولیدکنندگان و… داشته باشد.

برخی از مهمترین الزامات تشکیل این بازار به شرح ذیل است:

با توجه به لزوم تفکیک بازار آتی ارز در سطح خرد و کلان بهتر است در وهله اول این بازار به صورت محدود در بین کارگزاران عمده و با مبالغ کمتر شروع شود و در صورت موفقیت‌‍آمیز بودن، به تدریج دامنه آن گسترش یابد.

لازم است محوریت تشکیل بازار معاملات آتی ارزی نیز بر عهده بانک مرکزی باشد. گرچه انتقال شبکه معاملات آفشور خارج از کشور به داخل می‌تواند نقش مهمی در تقویت بازار آتی ارز و فراهم شدن امکان مدیریت بهتر آن از سوی بانک مرکزی داشته باشد ولی لزومی ندارد که تشکیل این بازار را منوط به انتقال شبکه معاملات آفشور به داخل کرد و می‌توان در وضع کنونی نیز این بازار را تشکیل داد.

اگر بانک مرکزی بخواهد خود به عنوان عرضه‌کننده اصلی در این بازار ایفای نقش کند، نگرانی از تحویل نشدن ارز در سررسید وجود دارد و ممکن است ریسک زیادی به بانک مرکزی تحمیل شود. لذا ضرورت دارد بانک مرکزی بیشتر زمینه فعالیت سایر مشارکت‌کنندگان در این بازار را فراهم سازد و خود در قامت بازارگردان در این بازار ایفای نقش نماید.

درکوتاه‌مدت می توان معاملات آتی ارز را بر اساس دو قالب حقوقی یعنی: «تعهد بیع در آینده» و «عقد صلح» و با در نظر گرفتن برخی ملاحظات، طراحی کرد. برای اجرای صحیح هر دو قالب حقوقی، لازم است تدابیر مشخصی در نظر گرفته شود تا معاملات مذکور حقیقتاً بر روی کالا (ارز) اتفاق بیفتد و نه بر روی تغییرات نرخ ارز.

با توجه به اینکه در سطح خرد، معاملات بیشتر به صورت توافقی انجام می شود، بهتر است در وهله اول معاملات آتی ارز به صورت پیمان آتی ارزی (Forward Currency) انجام شود تا انعطاف‌پذیری بیشتری از جهت سررسید و مبلغ قرارداد وجود داشته باشد.

با توجه به لزوم به حداقل رساندن جهت‌دهی بازار آتی به بازار نقدی ارز، بهتر است نخست این بازار با سررسید کوتاه‌مدت حداکثر پنج روزه تشکیل شود و در عین حال امکان بستن موقعیت معاملاتی از طریق انجام معامله معکوس برای فعالان این بازار (در صورت تأیید ناظر) فراهم باشد.

با توجه به نزدیک بودن نرخ سنا (میانگین موزون نرخ بازار ارز) به نرخ بازار، بهتر است تا پیش از تعیین نرخ واحد برای بازار نقدی، این نرخ به عنوان مرجع کشف قیمت در بازار آتی ارز مالک قرار گیرد.

با توجه به احتمال جهت‌دهی بازار آتی به بازار نقدی ارز و بروز اختلال در نرخ‌های آنی، قرارداد آتی ارز باید به گونه‌ای طراحی شود که بنای اصلی در قرارداد بر تحویل فیزیکی ارز باشد، مگر اینکه با تأیید ناظر امکان تسویه نقدی نیز فراهم شود.

بهتر است همزمان با تشکیل بازار آتی ارز در کوتاه‌مدت، سیاست‌های لازم برای مدیریت بازارهای موازی به ویژه طلا نیز مدنظر قرار گیرد.

به منظور افزایش جذابیت بازار آتی ارز و کمک به تعمیق بازارمتشکل مرجع کشف قیمت ارز آن، می‌توان از ابزارهای مالی مکمل همانند گواهی سپرده ارزی، صکوک ارزی و… نیز استفاده کرد.

و در پایان، تشکیل بازار رسمی معاملات آتی ارز در بورس کالای ایران، راهکار میان‌مدت و بنیادین در این رابطه محسوب می‌شود و می‌توان از این بستر معاملاتی جهت تشکیل بازار معاملات مشتقه ارز در سطح خرد استفاده کرد.

این گزارش تاکید می‌کند که در کنار مشکلات موجود برای بازار نقدی ارز، نبود یک بازار متشکل برای مشتقات ارزی از جمله قرارداد آتی در داخل کشور هزینه‌های گوناگونی برای سیاستگذاران، تولیدکنندگان و سرمایه‌گذاران ایجاد کرد و وجود بازار مشتقات ارزی می‌‎تواند دستکم بخشی از ریسک های قیمتی ارز را پوشش دهد و افقی ولو کوتاه‌مدت برای فعالان اقتصادی فراهم کند.

در بخش «اثرگذاری بازار بر بازار نقدی»، این گزارش هدف اصلی از تشکیل بازار آتی ارز را پوشش ریسک نرخ ارز عنوان کرده است. به عقیده تحلیلگران در صورتی‌که اوضاع محیطی مناسب و بازار نقد و آتی خوب عمل کنند، ثبات نسبی نرخ ارز منجر به ایجاد افق دید در آینده می‌شود و به این ترتیب در مدیریت انتظارات در رابطه با نرخ ارز مؤثر خواهد بود. از جمله نگرانی‌هایی که ممکن است در رابطه با تشکیل بازار آتی ارز وجود داشته باشد، احتمال جهت‌دهی این بازار به بازار نقدی ارز و بروز اختلال در نرخ‌های آنی است.

لذا حتی اگر بازار آتی به لحاظ زمان‌بندی نوسانات قیمتی نقش پیشرو را در تعیین قیمت بازار نقدی داشته باشد، به عنوان دلیلی بر نقش بی‌ثبات‌کننده بازار آتی نیست، بلکه نشان‌دهنده آن است که بازار آتی با ویژگی‌هایی که دارد سریعتر و روانتر به اخبار واکنش نشان می‌دهد.

9 بازار مالی که باید بشناسید

بازارهای مالی

علم اقتصاد با وجود تمام بزرگی و گستردگی خود و علیرغم آنچه به نظر می‌رسد علمی ساده است. بازار سرمایه (بازار مالی) مانند بازار پول، بازار بورس، بازار طلا و مسکن، بورس کالا و بورس اوراق بهادار از جمله اصطلاحات رایج در این عرصه هستند. شاید گستردگی همین اصطلاحات در اقتصاد باشد که آنرا پیچیده و سخت جلوه می‌دهد. بازارهای مالی بخشی از نظام اقتصادی است که در قالب قوانین و مقررات مشخص دارایی های مالی معامله می‌شود و نقش واسطه بین خریدار و فروشنده را ایفا می‌کند.

کاربرد بازارهای مالی

  1. تجمیع منابع خرد و تخصیص آنها به سرمایه‌گذاران
  2. کمک به کشف قیمت منابع به صورت غیر دستوری
  3. تقویت نقدشوندگی
  4. ایجاد رابطه بین ریسک و بازده
  5. هدایت نقدینگی و جلوگیری از رشد بازارهای ناسالم
  6. بهبود شفافیت در فعالیت‌های اقتصادی
  7. کمک به اعمال سیاست‌های پولی و مالی بانک مرکزی و دولت

انواع بازار مالی

1) بازار فرابورس (Over The Counter Markets)

بازار خارج از بورس، یک بازار غیرمتمرکز است که مکان‌ فیزیکی ندارد و معاملات در آن به صورت الکترونیکی انجام می‌شود. در بازار فرابورس معاملات سهام خاص صورت میگیرد البته برخی از بازار مشتقه منحصراً فرابورس است از طرفی بازار فرابورس و معاملاتی که در آن‌ها انجام می‌شود نقدشوندگی کمتری دارند و شفاف‌ نیست.

2) بازار سهام (Stock Market)

گسترده ترین بازار مالی، بازار سهام است. بازاری که شرکت‌ها سهام خود را در آن فهرست و توسط معامله‌گران خرید و فروش می‌شود. بازار سهام توسط شرکت‌ها برای افزایش سرمایه از طریق عرضه اولیه عمومی استفاده می‌شود. شرکت‌کنندگان در بازار سهام به صورت خرده‌فروش، بازارساز و متخصص که نقدینگی را حفظ کرده و بازارهای دوطرفه را ارائه می‌دهند حضور می‌یابند. کارگزار رابط بین خریداران و فروشندگان است که معامله را تسهیل می‌کند.

3) بازار اوراق قرضه (Bond Market)

اوراق بهاداری که سرمایه‌گذار پول را برای مدت مشخص با نرخ بهره از پیش تعیین شده، وام می‌دهد. به عبارت ساده تر توافقی بین وام دهنده و وام گیرنده که شامل جزئیات وام و پرداخت‌های آن می‌باشد.این اوراق توسط شرکت ها و ارگان های مختلف برای تامین مالی پروژه‌ها منتشر می‌شود. بازار اوراق قرضه، بازاری با درآمد ثابت است.

4) بازار پول

محصولاتی با سررسید کوتاه مدت (کمتر از یک سال) و نقدشوندگی بالا در این بازار معامله می‌شود. در سطح عمده فروشی بازار پول شامل معاملات با حجم بالا بین مؤسسات و معامله گران است. در سطح خرده فروشی وجوه متقابل بازار پول خریداری شده توسط سرمایه گذاران فردی و حساب‌های بازار پولی است که توسط مشتریان بانک افتتاح می‌شود.

5) بازار مشتقات (Derivative Market)

اوراق مشتقه اوراق بهادار ثانویه‌ای هستند که ارزش آن‌ها از ارزش اوراق بهادار اولیه‌ای که به آن مرتبط هستند، ناشی می‌شود. به جای معامله مستقیم سهام، یک بازار مشتقه در قراردادهای آتی و اختیار معامله و سایر محصولات مالی پیشرفته معامله می‌کند که ارزش خود را از ابزارهای اساسی مانند اوراق قرضه، کالاها، ارزها، نرخ‌های بهره، شاخص‌های بازار و سهام به دست می‌آورد.

7) بازار تبادل ارزهای خارجی (Foreign exchange)

فارکس بازاری است که در آن معامله گران می‌توانند خرید و فروش بین جفت ارزها را انجام دهند. بازار فارکس نقدشونده‌ترین بازار در جهان است، در این بازار بیش از ۵ تریلیون دلار معاملات روزانه را انجام می‌شود که بیشتر از مجموع بازارهای آتی و سهام است. بازاری غیرمتمرکز و متشکل از شبکه‌ای جهانی از سراسر جهان و متشکل از بانک های مرکزی و شرکت‌های تجاری می‌باشد.

بازارهای مالی

6) بازارآتی

بازاری که قراردادهای آتی در آن فهرست و مورد معامله قرار می‌گیرد. بازارهای آتی از مشخصات قرارداد استاندارد شده استفاده می‌کنند. این قراردادها به خوبی تنظیم می‌شوند و از حساب‌های پایاپای برای تسویه و تایید معاملات استفاده می‌کنند.

8) بازار کالاها (Commodities Market)

بازار کامودیتی یا کالا، بازاری که تولیدکنندگان و مصرف کنندگان جهت خرید و فروش کالاهای فیزیکی (محصولات کشاورزی، انرژی و فلزات گران‌بها) از آن استفاده می‌کنند. معاملات در بازار کالا به دو دسته اسپات و آتی انجام می‌شود.

اسپات: کالاهای اساسی که با پول مبادله می‌شوند.

آتی: کالاهای اساسی در تاریخی مشخص با قیمتی مشخص معامله می‌شوند.

بازارهای مالی

9) بازار رمزارزها (Cryptocurreny Market)

بازار کریپتوکارنسی جوان ترین بازار مالی است که چند سال گذشته شاهد ظهور ارزهای دیجیتالی مانند بیت کوین و اتریوم مبتنی بر تکنولوژی بلاک چین بوده ایم. در حال حاضر صدها توکن ارزدیجیتال در صرافی‌های آنلاین خرید و فروش می‌شود. صرافی‌ها میزبان کیف پول‌های دیجیتالی هستند تا معامله گران بتوانند رمزارزها را با یکدیگر یا ارزفیات مبادله کنند. امکان معاملات آتی و اختیار معامله در ارزهای دیجیتال نیز وجود دارد.

بازارهای مالی

جمع بندی

بازار مالی مکانیزمی است که امکان ارتباط بین فروشنده و خریدار جهت مبادله دارایی های فیزیکی و غیر فیزیکی را فراهم می‌کند، سرمایه و دارایی افراد در بازارهای مالی جریان دارد و بازارهای مالی نقش مهمی در اقتصاد دنیا و کشورها ایفا می‌کنند. خرید و فروش در بازارهای مالی اغلب در صرافی ها و بروکرها انجام می‌شود. در این مقاله تلاش کردیم 9 بازار مالی که باید بشناسید را معرفی کردیم.

بیشترین حجم معاملات در بازارهای مالی مربوط به بازار فارکس است، بازار سهام معروف‌ترین بازار مالی و محلی است. بازار پول، بازار کالاها، بازار اوراق قرضه و بازار کریپتوکارنسی از دیگر بازارهای مالی هستند. بازار کریپتو جوان ترین بازارمالی است و تنها یک دهه قدمت دارد مشخصه بازار کریپتو غیرمتمرکز و مبتنی بر بلاک چین بودن آن است.

با ترند شدن دنیای کریپتوکارنسی افراد به دنبال سرمایه گذاری در ارز دیجیتال هستند. ارزهای دیجیتال یک کلاس دارایی جدید و هیجان‌انگیز را به وجود آورده‌ است. برای واردشدن به این دنیا و درک این سیستم باید به دنبال کسب آگاهی و علم در مسیر آموزش ارز دیجیتال باشیم. اگر قصد ورود به بازار کریپتو را دارید توصیه همیارکریپتو به شما شرکت در دوره آموزش ارز دیجیتال است، در این دوره مفاهیم کاربردی دنیای کریپتو از مقدماتی تا پیشرفته به شما آموزش داده می‌شود. برای افرادی که تمایل به گذراندن این دوره به صورت حضوری در شهر مشهد دارند دوره آموزش ارز دیجیتال در مشهد طراحی شده است.

سوالات متداول

انواع بازارهای مالی چیست؟

برخی از نمونه‌های انوع بازارهای مالی و نقش‌های آن‌ها شامل بازار سهام، بازار اوراق قرضه، فارکس، کالاها و بازار املاک و مستغلات و چندین مورد دیگر است. بازارهای مالی را می‌توان به بازارهای سرمایه، بازار پول، بازارهای اولیه در مقابل ثانویه و بازارهای فهرست شده در مقابل بازارهای فرابورس تقسیم کرد.

انواع بازارهای مالی چگونه کار می‌کنند؟

علی رغم پوشش بسیاری از طبقات دارایی‌های مختلف و داشتن ساختارها و مقررات مختلف همه بازارهای مالی اساساً با گرد هم آوردن خریداران و فروشندگان در یک دارایی یا قرارداد و اجازه دادن به آن‌ها برای تجارت با یکدیگر کار می‌کنند. این کار اغلب از طریق یک مزایده قیمت انجام می‌شود.

کارکردهای اصلی انواع بازارهای مالی چیست؟

بازارهای مالی به دلایل مختلفی وجود دارند، اما اساسی‌ترین کارکرد آن‌ها این است که امکان تخصیص کارآمد سرمایه و دارایی‌ها در یک اقتصاد مالی را فراهم کنند. بازارهای مالی با اجازه دادن به بازار آزاد برای جریان سرمایه، تعهدات مالی و پول، اقتصاد جهانی را روان‌تر می‌کنند و در عین حال به سرمایه‌گذاران اجازه می‌دهند در افزایش سرمایه در طول زمان مشارکت کنند.



اشتراک گذاری

دیدگاه شما

اولین دیدگاه را شما ارسال نمایید.